Een glaasje wijn, u aangeboden door Arnon Grunberg

Een datum maakte hij nog niet bekend, Arnon Grunberg, toen hij op 8 juni in de Volkskrant aanbood alle mensen die Piet Paaltjens’ gedicht ‘Aan Rika’ uit het hoofd konden voordragen een glas wijn aan te bieden. Locatie was wel bekend. Sinds dit weekend ook de datum. Op 8 juni schreef Grunberg in zijn voetnoot: ‘Een

Schrijver Arnon GRUNBERG (1971) poseert op de Stuwdam op de Vesder (Wesertalsperre) in Eupen met zijn nieuwe roman " Onze Oom". foto VINCENT MENTZEL/NRCH==F/C== Eupen,Belgie, 26 september 2008 Arnon Grunberg (1971) geportretteerd door NRC-fotograaf Vincent Mentzel.

Een datum maakte hij nog niet bekend, Arnon Grunberg, toen hij op 8 juni in de Volkskrant aanbood alle mensen die Piet Paaltjens’ gedicht ‘Aan Rika’ uit het hoofd konden voordragen een glas wijn aan te bieden. Locatie was wel bekend. Sinds dit weekend ook de datum.

Op 8 juni schreef Grunberg in zijn voetnoot:

‘Een tijd geleden hoorde ik in New York over een groepje mensen die elke dag hetzelfde gedicht lazen tot ze het uit hun hoofd kenden. Vervolgens kwamen ze bij elkaar en droegen ze dat gedicht voor. Daarna dronken ze wat en kozen een gedicht uit voor de volgende keer.’

Grunberg zag hierin een ideale literaire oefening voor veel Nederlanders:

‘Een initiatief dat navolging verdient’, vervolgde Grunberg in zijn voetnoot. ‘Te weinig volwassenen leren nog iets uit hun hoofd.’

Grunberg stelde voor het gedicht ‘Aan Rika’ uit het hoofd te leren. Het gedicht, een liefdesbetuiging aan ’engel’ Rika die de hoofdpersoon in een treincoupé ziet, werd geschreven door de negentiende-eeuwse dichter Piet Paaltjens, pseudoniem van Francois Haversmidt (1835-1894). Het is opgenomen in de bundel Snikken en grimlachjes (1867).

De bundel werd zogenaamd samengesteld door Haversmidt, die net deed alsof hij de gedichten van Paaltjens had gekregen met het verzoek er een bundeltje van te maken. De bundel begint met een levensschets van Paaltjens, een eenzame Leidse student bij wiens levensschets menig lezer volgens de schets het zal moeten ‘uitsnikken van ontroering’.

Mocht u het het gedicht uit het hoofd kunnen voordragen, stelde Grunberg in zijn voetnoot de volgende beloning voor:

‘Als u ‘Aan Rika’ foutloos kunt voordragen, krijgt u van  mij een glaasje wijn.’

In zijn voetnoot in de Volkskrant gaf Grunberg aan dat wijntje aan te willen bieden in het Amsterdamse Café Scheltema. Maar wanneer? Dat wist Grunberg op 8 juni nog niet. ‘Aan het eind van de zomer’, zoveel was duidelijk. De literaire weblog Tzum laat nu weten dat Grunberg een voorstel heeft gedaan: donderdag 23 augustus.

Iedereen die dus een gratis glas wijn wil verdienen met een voordracht, dient zich die dag in Café Scheltema te melden. Laat u vooral inspireren door deze levendige voordacht.

En hierbij de tekst:

Aan Rika

Slechts éénmaal heb ik u gezien.

Gij waart Gezeten in een sneltrein, die de trein

Waar ik mee reed, passeerde in volle vaart.

De kennismaking kon niet korter zijn.

En toch, zij duurde lang genoeg om mij,

Het eindloos levenspad met fletse lach

Te doen vervolgen.

Ach! geen enkel blij

Glimlachje liet ik meer, sinds ik u zag.

Waarom hebt gij van dat blonde haar,

Daar de englen aan te kennen zijn?

En dan,

Waarom blauwe ogen, wonderdiep en klaar?

Gij wist toch, dat ik daar niet tegen kan!

En waarom mij dan zo voorbijgesneld,

En niet, als ‘t weerlicht, ‘t rijtuig opgerukt,

En om mijn hals uw armen vastgekneld,

En op mijn mond uw lippen vastgedrukt?

Gij vreesdet mooglijk voor een spoorwegramp?

Maar, Rika, wat kon zaalger voor mij zijn,

Dan, onder hels geratel en gestamp,

Met u verplet te worden door één trein?