‘Consulaat perst Eritreërs in Nederland af’ - VN: tactieken wereldwijd toegepast

President Issayas Afewerki (rechts) op een archiefbeeld uit 2009. Hij ontvangt hier de president van Soedan Omar Hassan al-Bashir, een al even omstreden Afrikaans leider als Afewerki zelf. Foto Reuters

Het Eritrese consulaat in Den Haag perst al bijna twintig jaar Eritreërs in Nederland af. Maandelijks moeten zij twee procent van hun inkomen afstaan aan het regime van president Issayas Afewerki. Wie niet betaalt, wordt bedreigd, geïntimideerd en krijgt geen consulaire diensten.

Dat schrijft de Volkskrant vanochtend. Een anonieme Eritrese ondernemer vertelt dat hij alleen mocht afreizen naar zijn moeder in Eritrea als hij een betalingsachterstand in de “belasting” alsnog betaalde. Het bedrag werd geschat op 620 euro. Daarna liet hij het geld maandelijks afschrijven, maar toen hij later wilde afreizen naar zijn ernstig zieke broer moest hij toch opnieuw een “betalingsachterstand” van 780 euro betalen.

‘Issayas in rijtje met Mugabe, Kabila en Museveni’

Het regime van Issayas is berucht. Jaren geleden schreef NRC-correspondent in Oost-Afrika, Koert Lindijer, al:

De Eritrese regering, in 1991 aan de macht gekomen na een dertigjarige bevrijdingsstrijd tegen Ethiopië, wil greep hebben op alle aspecten van de samenleving. In september 2001 sloot de regering alle onafhankelijke media. Na de bevrijding in 1991 bestonden er geen fundamentele meningsverschillen in Eritrea en was het land een soort volksdemocratie. Repressie was niet nodig. Maar de bevrijdingsstrijd bleek geen goede leerschool voor democratische politici. Toen vijftien leden van de regeringspartij in 2001 meer democratie en openheid eisten van Issayas, sloeg de president keihard toe. Hij zette de dissidenten gevangen, onder wie ministers en parlementsleden. Ook pakte hij studenten op en stuurde hen naar werkkampen. Issayas schaarde zich in het rijtje van Afrikaanse ex-bevrijders die potentaten werden, zoals de Zimbabweaanse president Robert Mugabe, de vermoorde Congolese president Laurent Kabila en de Oegandese president Yoweri Museveni.

Culturele festivals zouden dienen om oorlogsbelasting te innen

Het Eritrese consulaat in Den Haag zou illegalen en zwartwerkers regelmatig aanbieden een geheime bankrekening te openen. Hun illegaal verdiende geld blijft dan verborgen voor de Nederlandse autoriteiten. Het komt volgens de Eritrees-Nederlandse journalist Habtom Yohannes echter regelmatig voor dat het gespaarde geld op zo’n rekening plotseling is verdwenen.

Ook zouden culturele Eritrese festivals die in Nederland worden georganiseerd vooral zijn bedoeld om oorlogsgelden te innen. Zo’n festival stond afgelopen weekeinde gepland in Zaandam, maar nadat de zaaleigenaar was gewaarschuwd is het geannuleerd. Het festival is verplaatst naar Amsterdam en Rotterdam.

Consulaten op andere plekken in wereld passen zelfde tactiek toe

Uit een VN-rapport van vorige maand blijkt dat Eritrese consulaten wereldwijd dezelfde tactieken gebruiken. Consulaire diensten worden geweigerd en familieleden in Eritrea worden bedreigd als niet wordt betaald.

Eritrea heeft een slechte naam door grootschalige mensenrechtenschendingen. Ook wordt het land verantwoordelijk geacht voor het bewapenen van de Somalische radicaalislamitische beweging Al-Shabaab en oppositiegroepen in Ethiopië.

Volgens ruwe schattingen leven ruim een miljoen mensen als vluchteling of balling buiten Eritrea. Hoeveel geld zij samen afstaan is niet bekend. In Nederland wonen naar schatting veertienduizend Eritreeërs.