Waarom is er ongelijkheid?

Jared Diamond: Zwaarden, paarden en ziektekiemen. Uitgeverij Spectrum, 2000. 508 blz.

Jared Diamond was vogelonderzoeker op Nieuw-Guinea. Toen hij met een politicus aan de praat raakte, vroeg de man:„Waarom hebben jullie blanken zoveel spullen gemaakt en naar Nieuw-Guinea gebracht en waarom hadden zwarte mensen zo weinig spullen?” Die vraag werd de basis voor zijn boek over mondiale ongelijkheid. En hij geeft ook meteen het antwoord. Dat komt níet doordat er primitieve (lees: zwarte) en ontwikkelde (blanke) mensen bestaan. De oorzaak ligt in de geologie, de biologie, de geschiedenis, in die chronologische volgorde.

Moraal vormt in Zwaarden, paarden en ziektekiemen alleen de ondertoon; het boek is bovenal een erudiete verhandeling die de lezer dwingt om op een nieuwe manier naar de wereld te kijken. Wie de verwikkelingen op het wereldtoneel volgt, zal niet de indruk hebben dat de verbouw van tarwe in de steentijd daar invloed op heeft gehad. Of de vorm van het Euraziatisch continent. Maar zo was het wel, schrijft Diamond.