Voedingsbodem voor racisme

De diepe en uitzichtloze economische crisis haalt niet het beste uit de mens. Ook niet in Griekenland. De vreemdelingenhaat krijgt er steeds naargeestiger trekken. De uitwassen beginnen zo’n racistische vlucht te nemen dat het woord xenofobie een eufemisme is geworden.

Gisteren is in Athene een negentienjarige Iraakse immigrant zo toegetakeld door een groepje van vijf agressievelingen op motorfietsen dat hij later in het ziekenhuis aan zijn verwondingen bezweek. Twee andere immigranten wisten ternauwernood aan de aanvallers te ontkomen.

De daders zijn nog niet gepakt. Maar de modus operandi wijst in de richting van de Gouden Dageraad. Deze partij, met 18 zetels in het 300-koppige parlement vertegenwoordigd en geleid door een bewonderaar van de kolonelsjunta (1967-1974), pleegt op motoren rond te rijden om echte Grieken te beschermen tegen niet-Grieken.

Gouden Dageraad gebruikt ook andere trucs om vreemdelingenangst aan te wakkeren. Recentelijk deelde de club voedsel uit onder arme mensen, mits die konden bewijzen dat ze Grieks waren. Een actie om een voedingsbodem te creëren waarin de crisis kan worden afgewenteld op het vreemde.

In dit streven om xenobie en racisme te ‘normaliseren’, is Gouden Dageraad zeer succesvol. Dat ligt deels aan de specifieke Griekse situatie. Griekenland is door zijn geografische ligging en gebrek aan staatsstructuren de transithaven voor illegale immigratie geworden. Bij acties van de politie, ruim een week geleden en onder het motto ‘gastvrije Zeus’, bleek een kwart van de arrestanten geen papieren te hebben.

De kans is klein dat de immigratie zal afnemen door dit soort acties. Zo rekenen de autoriteiten op dit moment op de komst van 15.000 vluchtelingen uit Syrië. Zeus mag dan ook de god van de reizigers zijn, in Griekenland is die historische notie niet populair.

Maar zelfs als de Griekse regering de immigratie kan afremmen, dan nog blijft er een voedingsbodem voor Gouden Dageraad. De economie is tussen april en juli met 6,2 procent gekrompen, na een krimp van 6,5 procent in de eerste drie maanden van dit jaar. Griekenland verpaupert.

Verpauperde samenlevingen keren zich vaak naar binnen. Autarkie biedt weliswaar geen oplossing. Maar dat is voor verliezende burgers in zo’n maatschappij van minder belang. In Griekenland, dat helaas een rijke ervaring heeft met fascistoïde en/of gewelddadige experimenten in de politie, is radicalisering van de xenofobie nu denkbaar geworden.