Ik ben gay en ik rap. So?

Homo én hiphopper zijn, het was lang taboe. Maar voor een nieuwe lichting rappers blijkt het doodgewoon. ‘Waar hebben we het over?’

AMSTERDAM. Afgelopen juli maakte Frank Ocean bekend dat hij biseksueel is, via een mooi en aangrijpend verhaal over zijn eerste mannelijke geliefde op zijn blog. Opmerkelijk, aangezien Odd Future Wolfgang Kill Them All,* het hiphopcollectief waarbij hij zit, nogal eens onder vuur ligt wegens homofobie. Net zoals hiphopartiesten Eminem, Jedi Mind Tricks en Ice Cube dat eerder werd verweten.

Bestaat het eigenlijk nog wel, homofobie onder rappers anno 2012? Of heeft de nieuwe generatie rappers de hele kwestie achter zich gelaten?

Hiphop en homoseksualiteit gaan traditiegetrouw bepaald niet hand in hand. ‘True niggas ain’t gay’ rapt Ice Cube op zijn hit ‘Horny Lil’ Devil’. De Amerikaanse rapgroep Jedi Mind Tricks gaat op ‘Beyond the Gates of Pain’ nog een stapje verder: ‘I kill ya thoughts, with a nine MA eagle / Make me sick to my stomach, like ya’ll gay people’.

Het moge duidelijk zijn: nog niet zo lang geleden was het verre van geaccepteerd om openlijk homoseksueel te zijn in de hiphopscene. Dankzij onder meer Frank Ocean lijkt daar eindelijk verandering in te komen. Maar dit gebeurt niet alleen dankzij artiesten die zelf uit de kast komen. Ook andere rappers dragen bij aan meer openheid over seksualiteit. Deze zomer toeren twee van de grootste rappers ter wereld, Jay-Z en Kanye West, samen de wereld over. Bij hun optreden in Antwerpen klom West het podium op in een leren rok. Een situatie die Tyler, The Creator, ‘opperhoofd’ van Odd Future, zou bestempelen als gay. Met zijn Odd Future-genoot Frank Ocean naast hem, grinnikend op de bank. Een reactie die je zou kunnen interpreteren als homofobisch. Maar Tyler lacht juist om homofobie, net zoals de rest van zijn generatie dat doet.

‘Laat de ouderen zich maar druk maken over homoseksualiteit. Waar hebben we het nu eigenlijk over? De twintigers van nu hebben wel andere dingen aan hun hoofd’, aldus A$AP Rocky, de jonge rapper die begin dit jaar een miljoenencontract afsloot bij de grote platenmaatschappij Sony. In de video van een van zijn doorbraaksingles ‘Peso’ schittert ook de jonge Amerikaanse rapster Venus X, een van de oprichters van Ge20 Goth1k, dat feesten organiseert waar homoseksuele artiesten vaak voor het eerst optraden. Als ze er naar gevraagd wordt, is ze de eerste om toe te geven dat A$AP Rocky destijds helemaal niet wist waar ze mee bezig was, maar juist daarmee maakt ze precies het punt dat de huidige generatie recht doet: het maakt niemand wat uit.

Het is dan ook niet geheel toevallig dat de steun voor de coming-out van Frank Ocean vooral kwam uit de oudere hoek. Russell Simmons (een van de oprichters van hiphoplabel Def Jam) was een van de eersten om in de media te roepen dat hij trots was op Frank Ocean en zijn besluit ‘accepteerde’. Kort voor het mediacircus rond Ocean deden 50 Cent en Jay-Z al soortgelijke uitspraken. Statements die belangrijk en in een zekere zin ook bewonderenswaardig zijn, maar tegelijkertijd aantonen hoe groot de generatiekloof in de mondiale hiphopscene is.

In uitgerekend het van oudsher homofobe Amerika staatnu een weide van niet heteroseksuele hiphoppers in volle bloei. Voor Ocean zijn verhaal deed in de media, was het Syd Tha Kyd van hetzelfde Odd Future-collectief die openlijk zong over haar relaties met vrouwen. „Ik ben niet uit de kast gekomen om te bewijzen dat het collectief niet homofobisch is. Dat zou ook te belachelijk voor woorden zijn”, zegt ze erover in een interview. „Ik ben blij dat we eindelijk zover zijn dat dit soort dingen bespreekbaar is. Natuurlijk waren er in het verleden ook homoseksuele artiesten, maar die durfden er niet voor uit te komen. Dat maakt het moeilijker voor een volgende generatie, omdat zij niemand hebben om tegenop te kijken. Nu zie ik jonge meisjes tegen mij opkijken vanwege mijn onthulling. Dat maakt het voor hen gemakkelijker om er zelf over te praten. Uiteindelijk zal er dan ook helemaal geen issue meer zijn. Dat hoop ik althans.”

Maar de openheid rondom seksualiteit in het Odd Future Collectief maakt deel uit van een veel grotere beweging. Van rappers die koketteren met hun seksualiteit tot artiesten voor wie het vooral bijzaak is en bij wie de muziek voorop staat. In Amerika maken rappers als Zebra Katz, Le1f, Cakes Da Killa en Mykki Blanco furore. Enkelen van hen scoorde zelfs als bescheiden hits in de mainstream.

„Ik ben er trots op om een gay rapper genoemd te worden, maar ik maak geen gay rap”, zegt Khalif Diouf, die onder zijn artiestennaam Le1f kortgeleden nog hoge ogen gooide met zijn single ‘Wut’. „Gay rap is geen genre, ik wil gewoon muziek schrijven waar iedereen naar kan luisteren. Het is als heteroseksueel niet verboden om naar muziek te luisteren van artiesten die op dezelfde sekse vallen. Goede muziek is voor iedereen.”

Helaas zag hij ook de keerzijde van de medaille. This Is What Happens When Rappers Start Admitting Their Gay?, zo kopten grote Amerikaanse websites naar aanleiding voor zijn (een tikje verwijfde en pikante) video bij het nummer ‘Wut’. Als gevolg daarvan ontving Le1f online veel bedreigingen vanuit de conservatieve hoek van de scene. Dat doet pijn, maar houdt hem niet tegen. „We zijn bijna op een punt beland waar mensen om dat soort uitspraken uitgelachen worden. Ik wil doorgaan tot we daar zijn.”

Venus X wijdt het succes van de nieuwe lichting homoseksuelen vooral aan de juiste instelling. De artiesten doen waar ze zin in hebben, ze zitten niet per se te wachten op een doorbraak naar het grote publiek en hebben al helemaal geen boodschap aan het feit dat de ‘New York Queer Scene’ op het moment revolutionair bezig is. Daar maakt de buitenwereld zich maar druk om; zij zelf focussen zich op het maken van goede liedjes. En juist daardoor lijkt het bijna onvermijdelijk dat de scene binnen een niet al te afzienbare tijd de oversteek naar het grote publiek maakt.

De coming-out van Ocean zorgt nog voor een wereldwijd debat. Terwijl homoseksualiteit in pop algemeen geaccepteerd lijkt, als je kijkt naar het succes van wereldsterren als Elton John, George Michael en Ricky Martin. Nu Frank Ocean openlijk over zijn liefde voor mannen schrijft, is de deur voor andere rappers ook een stukje verder opengezet. Bovendien is vooral duidelijk geworden dat het grote publiek allesbehalve schrikt van een populaire en homoseksuele artiest in de hiphopscene. Anno 2012 staat hiphop met supersterren als Drake en Nicki Minaj dichter bij pop dan ooit en is acceptatie van homoseksualteit onder rappers, zij het enigszins vertraagd, dan toch een feit.

Morgen treedt Odd Future op in Paradiso, Amsterdam. Frank Ocean is er niet bij, hij heeft optredens met het collectief voor de rest van het jaar afgelast