Het script: massahysterie, superieur en Born in the USA

Spanje maakte het Team USA nog lastig in de eindstrijd van het basketbal. Maar dat de NBA-sterren zouden winnen, was bij het begin van het toernooi al duidelijk.

Het script van de Amerikaanse basketballers voor de Spelen stond vast. Het zou beginnen met volslagen massahysterie bij het eerste mediaoptreden en twee weken later na een onafgebroken zegereeks eindigen met de gouden klanken van Born in the USA. Zo gebeurde het ook in de North Greenwich Arena langs de Theems, al dreef Spanje de titelhouder in de finale tot het uiterste (107-100).

Sterspeler Kobe Bryant liet zich voor vertrek uit de Verenigde Staten ontvallen dat deze generatie ook zou winnen van het Dream Team uit 1992. Dat zou volgens hem hebben bestaan uit opgebrande vedetten. Ploeggenoten waren het met hem eens, maar verder ook niemand. Zelfs president Barack Obama koos openlijk voor de sterren van weleer. Dream Team is een begrip in de VS, zonder reserve de beste verzameling basketballers ooit, met onder anderen Michael Jordan, Charles Barkley en Earvin Magic Johnson.

Een vergelijking tussen de twee is ook bijna niet te maken. De twaalf van het Dream Team kwamen met in totaal 22 NBA-titels naar Barcelona, waar ze een levende reclamespot waren. Basketbal als wereldsport is hun erfenis. De huidige ploeg telt nog maar zeven NBA-titels en heeft na de groei van de sport in de laatste twintig jaar veel meer tegenstand. Amerika had het in Londen lang moeilijk tegen Australië en werd bijna verrast in de slotfase tegen Litouwen.

Spanje wist het de ploeg van bondscoach Mike Krzyzewski, die na de tweede olympische titel op rij afscheid neemt, ook moeilijker te maken dan vier jaar geleden (118-107). Amerika gold in Peking nog als Redeem Team, dat de schande moest uitwissen van een verloren olympische en wereldtitel. Het individu was voor de miljonairs belangrijker geworden dan samenspel. Dat moest anders. De basketballers lieten zich zoals gepland hoffelijk uit over hun tegenstanders, maar wonnen wel in grootse stijl.

Nu waren de verschillen kleiner. De VS begonnen sterk en leidden na het eerste kwart met 35-27. De broers Pau en Marc Gasol brachten Spanje terug tot een ruststand van 59-58. Het derde kwart was het mooiste, vol energie op de speelvloer en een steeds wisselend voordeel in de stand: 83-82. Bryant (34), die stopt als international, zorgde met enkele flitsende acties onder de basket voor een ruimere marge, waarna Kevin Durant met driepunters zorgde dat Spanje niet meer terugkwam. Met dertig seconden op de klok, regisseerde LeBron James al het Amerikaanse feest op de tribunes.

James was in Peking nog meer wonderkind dan maestro, wachtend op zijn eerste NBA-titel. De tussenliggende jaren zijn frustrerend voor hem geweest. Hij speelde goed, maar mocht steeds net geen kampioensring om zijn vinger schuiven. Tot afgelopen seizoen, toen hij met Miami Heat zijn eerste titel behaalde en als absolute ster naar Londen kon. Daar voegde hij zich met 19 punten in de finale bij Michael Jordan, tot gisteren de enige basketballer met én een NBA-titel, én de individuele titels van meest waardevolle speler in de reguliere competitie en de finaleserie van de NBA én olympisch goud. „We wisten dat het niet makkelijk zou zijn”, vertelde James ten overstaan van tientallen verslaggevers. „We wilden ook niet dat het makkelijk zou zijn. Goud moet je willen winnen na een wedstrijd met kleine verschillen. Dan komt onze wil en toewijding ook naar buiten. Zo was het ook in 2008.”

James kan net zo goed worden als Jordan, vindt Charles Barkley, lid van het Dream Team en als tv-commentator in Londen. Maar val bondscoach Krzyzewski niet lastig met vergelijkingen. Hij heeft nooit met zijn spelersgroep gesproken over de basketballers van twintig jaar geleden. De term Dream Team VI is aan hem ook niet besteed, hij sprak altijd van Team USA – „een team dat cool en op zijn best wil spelen”.

Amerikaanse analytici concludeerden meteen na de lastige finale dat de vergelijking tussen de winnaars van nu en het Dream Team definitief mank gaat, zeker omdat de geblesseerden Dwight Howard, Dwyane Wade, Chris Bosh, Derrick Rose en Blake Griffin ontbraken. De basketballers die eerder zo uitgesproken waren, hoefden nu niet meer zo nodig te reageren. „Iedereen wil de vergelijking maken, maar uiteindelijk dragen we allebei deze”, wees Kevin Love op zijn gouden medaille.