‘Aanslagen Breivik hadden voorkomen kunnen worden’

Anders Behring Breivik verlaat de rechtbank in Oslo, juli 2011. Foto Reuters / Jon-Are Berg-Jacobsen

Zoals verwacht krijgen de politie en verantwoordelijke overheden felle kritiek op hun optreden tijdens de aanslagen in Noorwegen van 22 juli.

De onafhankelijke commissie die de aanpak van de aanslagen van Anders Breivik beoordeelde presenteerde vanmiddag een uiterst kritisch rapport. De aanslag op het regeringsgebouw in Oslo, waarbij acht mensen omkwamen, had volgens de commissie voorkomen kunnen worden. Het rapport:

“De aanval van het regeringsgebouw op 22 juli had voorkomen kunnen worden door een effectieve implementatie van bestaande veiligheidsmaatregelen.”

De commissie vindt het vreemd dat Breivik zijn auto vol explosieven zo dicht bij het regeringsgebouw heeft kunnen plaatsen, twitterde correspondent Luuk Mulder tijdens de presentatie van het rapport.

De straat bij het regeringsgebouw in Oslo zou, ondanks aanwijzingen dat die gevoelig was voor aanslagen, niet zijn afgesloten. Mulder:

Twitter avatar luukjmulder Luuk Mulder De commissie laat animaties uit 2004 zien die een autobom simuleerde in de regeringsbuurt. Afsluiting van de straat kreeg hoge prioriteit.
Twitter avatar luukjmulder Luuk Mulder Het afsluiten van Grubbegate, de staat door de regeringsbuurt, werd bijna 8 jaar vertraagd door bureaucratisch gebakkelei.

Daarnaast is de commissie van mening dat Breivik eerder had moeten worden opgemerkt door de veiligheidsdiensten. De belangrijkste conclusie is echter dat beide aanslagen voorkomen hadden kunnen worden. Er hadden betere veiligheidssystemen in plaats moeten zijn om adequaat op dergelijke aanslagen te reageren. Volgens de commissie hebben de verantwoordelijke overheden gefaald om de mensen bij het jeugdkamp op Utoya te beschermen.

De politie zou zwaar gefaald hebben bij het opsporen van Breivik. Het kenteken van zijn vluchtauto was al na tien minuten na de aanslag in Oslo bekend, maar werd pas twee uur later bekendgemaakt. Breivik werd meerdere malen op weg naar Utoya gepasseerd door politiewagens, twitterde Mulder tijdens de persconferentie:

Twitter avatar luukjmulder Luuk Mulder Volgens de commissie heeft de politie op talloze vlakken gefaald op 22-7.
Twitter avatar luukjmulder Luuk Mulder Allereerst gebruikt de politie een verouderde IT infrastructuur die communicatie bemoeilijkt.
Twitter avatar luukjmulder Luuk Mulder 6 minuten na de bomexplosie wordt het eerste signalement van Breivik al op de politieradio gedeeld. Een man in een bewakers uniform.
Twitter avatar luukjmulder Luuk Mulder De politie reageerde niet adequaat op de bomaanslag. Er werd geen nationaal alarm afgegeven. Men bracht niet alle eenheden in paraatheid.
Twitter avatar luukjmulder Luuk Mulder 10 minuten na de bomaanslag was het kenteken van Breiviks vluchtauto al bekend bij de politie.
Twitter avatar luukjmulder Luuk Mulder Deze info werd pas ruim 2 uur later op de politieradio opgelezen.
Twitter avatar luukjmulder Luuk Mulder De commissie laat zien dat Breivik een aantal politiepatrouilles passeerde op weg naar Utoya.. Als zijn kenteken bekend was geweest…
Twitter avatar luukjmulder Luuk Mulder De telefooncentrale van de politie van Hønefoss, verantwoordelijk voor Utøya, was overbelast. Agenten werden via GSMs opgeroepen.
Twitter avatar luukjmulder Luuk Mulder Er zat 35 minuten tussen het moment dat de eerste partrouille aankwam bij het eiland en men er aan land kwam. “Onacceptabel”