Wie springt in campagnetijd in de bres voor voetbalclubs?

Bezuinigingen treffen het betaald voetbal dubbel: salarissen worden zwaarder belast, politiekosten doorberekend. De KNVB komt in verweer.

De eredivisie is vrijdagavond begonnen met de Brabantse derby tussen Willem II-NAC (1-1). Twee clubs die symbool stonden voor de zorgwekkende staat van de Nederlandse eredivisie de afgelopen jaren. De gemeentes Tilburg en Breda moesten meermaals financieel bijspringen. En zoals veel clubs hebben Willem II en NAC supporterskernen die elkaar naar het leven staan. Wie betaalt de politie die nodig is om ieders veiligheid te garanderen? Opnieuw de burger.

Deze ‘verkwisting’ heeft vooral niet-voetballiefhebbers jarenlang gefrustreerd. Dat de clubs niet langer aanspraak kunnen maken op gemeenschapsgeld hebben zij langzaamaan geaccepteerd. Crisis is crisis. Maar dat Den Haag nu zelfs geld uit het profvoetbal wil trekken, leidt tot grote verontwaardiging in de sector.

In het Lenteakkoord kwamen VVD, CDA, D66, ChristenUnie en GroenLinks een bezuinigingspakket overeen, met daarin maatregelen met verregaande gevolgen voor de sector betaald voetbal. „Desastreus”, zei FC Twente-voorzitter Joop Munsterman deze week.

De staat wil een deel van de politiekosten die gemaakt worden op wedstrijddagen voor een bedrag van 30 miljoen euro doorberekenen aan de clubs. Ook ontkomt het profvoetbal niet aan de tijdelijke crisisheffing van 16 procent op salarissen boven de 150.000 euro. Geen andere bedrijfstak zal van die maatregel zoveel last hebben als de voetballerij, protesteren de clubs. De branche, waar het gemiddelde salaris voor selectiespelers boven de 300.000 euro ligt, zal voor naar schatting 15 miljoen euro aangeslagen worden.

Het nieuws over de overname van Eredivisie Live door Fox komt op een niet zo handig moment voor de clubs. Deze week werd bekend dat de overname van de uitzendrechten door Rupert Murdochs mediaconcern de Nederlandse eredivisieclubs in twaalf jaar bijna 1 miljard euro aan extra inkomsten oplevert. Clubbestuurders haastten zich eerder deze week in deze krant te zeggen dat er nu niet ineens ruimte is om de crisismaatregelen te kunnen betalen.

Of politici in verkiezingstijd op de bres willen springen voor het betaald voetbal is maar de vraag. Aan profclubs kleeft toch al het stigma dat ze in moeilijke tijden maatschappelijke instellingen plegen te zijn die gered moeten worden, terwijl ze bij grote transferopbrengsten ineens commerciële bedrijven zijn. „Voetbalclubs mogen misschien stellen dat ze een maatschappelijke instelling zijn, maar de politiek moet zich daardoor niet van de wijs laten brengen”, zegt Roger van Boxtel, D66-fractievoorzitter in de Eerste Kamer en tevens prominent Ajax-lid. „Clubs worden gewoon bedrijfsmatig bestuurd.”

De KNVB overweegt gerechtelijke stappen te nemen tegen de crisisheffing op topsalarissen. De bond wil zich beroepen op „onbehoorlijk bestuur” van de Staat der Nederlanden. Eerder al stuurde de voetbalbond een brandbrief naar de Eerste Kamer. „Die heb ik gelezen”, zegt Van Boxtel. „Maar op senator Jan Nagel (50Plus) na nam niemand het in de Eerste Kamer op voor het betaald voetbal. Op allerlei terreinen in de maatschappij worden offers gevraagd. Het is logisch dat de politiek ook het betaald voetbal aanspreekt.”

Van Boxtel ziet niet in waarom voor de spelers in het betaald voetbal een uitzondering zou moeten worden gemaakt ten opzichte van bijvoorbeeld medisch specialisten of mensen in de top van het bedrijfsleven. „De toptarieven worden doorgevoerd om de financiën op orde te krijgen. Gelijke monniken, gelijke kappen”, stelt Van Boxtel. Volgens hem kunnen de clubs in de eredivisie beter al vast rekening gaan houden met de maatregelen uit het Lenteakkoord als ze tijdens deze transferperiode nog spelers aantrekken.

Eredivisieclubs hebben nu al te maken met een achtergestelde concurrentiepositie. Munsterman vindt de gedachte dat Nederlandse clubs zouden kunnen besluiten om lagere salarissen te betalen dan ook naïef. „Als de regering wil dat we stoppen met hoge salarissen, prima. Maar dan krijg je hier een competitie als in Finland of Luxemburg. Willen we dat?”

Munsterman hield dinsdag tijdens een perspresentatie een betoog tegen de crisismaatregelen. Hij stelde dat zijn club 13 miljoen euro genereert voor de regio Twente. „Dan verwacht je een stimuleringsbeleid, geen ontmoedigingsbeleid.” Hij stelde dat clubs de kosten „noodgedwongen op de supporters moeten verhalen” om niet in financiële problemen te raken. „In het geval van FC Twente kan dat zomaar tussen 50 tot 80 euro per seizoenskaart betekenen”, aldus Munsterman.

De Twente-voorzitter noemt de geplande doorberekening van politiekosten „willekeur”. Van Boxtel erkent dat de toewijzing van de kosten voor de veiligheid een „lastig debat” is. „Deze discussie wordt al jaren gevoerd. Clubs wijzen erop dat het gedrag van supporters hen niet aan te rekenen is. Maar het geld moet wel worden opgebracht. Het betaald voetbal ontkomt er niet langer aan.”