VS blijven met geld smijten

Amerika kan het maar niet laten om boven zijn stand te leven. Hoewel het totale volume aan consumentenleningen met 2.580 miljard dollar nog net niet terug is op de piek van juni 2008, bedraagt de totale schuld van binnenlandse niet-financiële sectoren in de Verenigde Staten bijna 250 procent van het nationale inkomen. Vlak voordat de financiële crisis uitbrak was dat 232 procent. De consumenten hebben hun schuldenlasten iets verlaagd, maar die van het bedrijfsleven zijn gelijk gebleven en de overheidsleningen zijn zelfs sterk gestegen. In totaal groeiden schulden in het eerste kwartaal van 2012 volgens cijfers van de Federal Reserve met 4,7 procent op jaarbasis, vergeleken met een nominale groei van het BNP van 4,2 procent. Dat kan niet eeuwig doorgaan.

De economen Carmen Reinhart en Kenneth Rogoff hebben aangetoond dat recessies die vooraf worden gegaan door een financiële crash uitzonderlijk diep en langdurig kunnen zijn. De schulden moeten eerst worden afgebouwd voordat normale groei weer op gang kan komen. Sinds 2008 is de schuldenlast van de VS, ondanks ongekende begrotings- en monetaire stimulansmaatregelen, niet per saldo teruggedrongen; de passiva van niet-financiële sectoren zijn juist sneller gegroeid dan het BNP. Terwijl huishoudens hun schulden hebben teruggedrongen van 97 tot 83 procent van het BNP, is zakelijke schuld gelijke tred blijven houden met het BNP. Schulden van de overheid zijn opgelopen van 57 tot 89 procent van het BNP.

Over twintig jaar gezien zijn de schulden van alle drie sectoren sinds 1992 ten opzichte van het nationale inkomen met meer dan 20 procentpunten gestegen. De economische activiteit is sinds 2008 kunstmatig opgeschroefd. De echte schuldenafbouw zal waarschijnlijk nog heel pijnlijk worden en de consumentenuitgaven op alle niveaus verminderen.

Het federale begrotingstekort moet als eerste worden aangepakt. Het bedrijfsleven zal waarschijnlijk meer aandelenvermogen nodig hebben, wat aandelenprijzen zou kunnen schaden. Hogere rentetarieven zouden consumenten in staat stellen om weer te gaan sparen in plaats van schulden te maken. Maar wat de oplossing ook is, de combinatie van negatieve reële rentetarieven, stijgende aandelenprijzen en begrotingstekorten van duizenden miljarden dollars kan moeilijk voortduren.

Martin Hutchinson

Vertaling Frank Kuin