Karakterbakken

Oldtimers zijn populair. Maar om milieuredenen worden oudere auto’s binnenkort mogelijk geweerd uit steden. Vier eigenaren over hun karakterbak.

Zijn auto is ontworpen voor captains of industry, zegt IT-ondernemer Wouter van Embden achter het stuur van zijn grote, luxe BMW. „Dit is een auto om in gereden te worden.”

Nu genieten zijn jonge kinderen van de eindeloze beenruimte achterin. Dubbel glas houdt de buitenwereld buiten gehoorsafstand. De machtige twaalfcilinder laat zich alleen horen als de bestuurder erom vraagt. „Het is een soort hovercraft. Alsof er een laag lucht tussen het onderstel en de carrosserie zit.”

Voor een fractie van de nieuwprijs van 270.000 gulden kocht Van Embden drie jaar geleden een 15 jaar oude, verlengde BMW 7-serie. Ooit een onbereikbare auto, nu financieel aantrekkelijk. „Je hebt twee soorten youngtimerrijders”, zegt Van Embden. „De opportunistische fiscale rijder. Dat was ik. En de liefhebber van auto’s uit dat tijdperk. Dat laatste ben ik geworden.”

Het aandeel oude auto’s op de Nederlandse wegen is de laatste jaren sterk toegenomen. Vooral vanuit Duitsland worden op grote schaal BMW’s, Mercedessen en andere luxe auto’s op leeftijd geïmporteerd. Net als Van Embden hebben veel ondernemers gekozen voor een grote, oudere limousine. Door belastingvoordelen konden ze voor de prijs van een doorsnee leaseauto als een vorst gaan rijden. Want bij youngtimers (auto’s vanaf 15 jaar oud) die op de zaak staan wordt de fiscale bijtelling bij het inkomen (35 procent) niet over de nieuwprijs gerekend, maar over de economische waarde, de zogeheten ‘dagwaarde’. Oldtimers (auto’s van 25 jaar en ouder) zijn bovendien vrijgesteld van wegenbelasting.

In de politiek gaan stemmen op om het bezit van zulke auto’s te ontmoedigen. Want het gaat om een toenemend aantal relatief vervuilende auto’s die dagelijks worden gebruikt, niet alleen om klassiekers die op zomerse zondagmiddagen voor een toerrit uit de garage komen. Uit een vorige week gepubliceerd rapport van het Planbureau voor de Leefomgeving en TNO blijkt dat 1,5 procent van de 100 miljard kilometer die alle personenauto’s in Nederland rijden voor rekening komt van auto’s van 25 jaar of ouder.

Wat betreft de emissies is het aandeel van de oldtimers echter veel groter dan die 1,5 procent. De uitstoot van stikstofoxiden van de oldtimers is veertig (benzine) tot honderd (lpg) keer hoger dan van moderne benzineauto’s. Ook het aandeel in de fijnstofuitstoot, vooral van de dieselauto’s, is verontrustend veel hoger.

Het Planbureau adviseert daarom milieuzones voor oldtimers. Net als vrachtwagens kunnen ze dan geweerd worden uit binnensteden. Een maatregel die de gemeente Utrecht overigens niet ver genoeg gaat. Utrecht is van plan om per 2015 dieselauto’s ouder dan acht jaar en benzineauto’s ouder dan twaalf jaar de toegang tot de binnenstad te ontzeggen. Dat raakt ook eigenaren van de jongste youngtimers.

Zwarte Saab

Cara Tindemans, eigenaar van vertaalbureau Tindemans Translations, rijdt al haar kilometers met een zwarte Saab 900 Aero uit 1992. „Een droomauto met alle opties, maar goedkoper dan een nieuwe Twingo.”

Tindemans koos voor een Saab na een ernstig ongeluk in een kleine auto. „De eerste rit na mijn revalidatie was in deze Saab. Dat voelde meteen veilig: meters auto voor me, meters auto achter me.”

Ze noemt zichzelf lachend de perfecte hockeymoeder. Er kunnen vier kinderen en een keeperstas mee in haar auto. Tindemans voelt verwantschap met andere Saabrijders, vooral in haar leeftijdsgroep, tussen de 45 en 55 jaar oud. „Echte autokenners steken hun duim naar me op. Als ik een oude Saab zie rijden, moet ik glimlachen. Het zijn nog echte karakterauto’s.”

Rik de Jonge rijdt met zijn gezin in een zwarte Mercedes 300 GE uit 1991. De G klasse staat bekend als een van de sterkste terreinauto’s ooit gebouwd. Het hoekige model is uiterlijk vrijwel onveranderd gebleven sinds de lancering, ruim dertig jaar geleden.

„Iemand vroeg laatst of hij uit 2008 was”, zegt De Jonge met een lach. „Het is een zeldzame auto met een cultstatus. En een geweldige familiewagen voor onze drie kinderen en onze hond.”

Ook een auto die de aandacht trekt. Op de snelweg, kijken andere automobilisten vaak om, zegt De Jonge. En zijn dochter schaamt zich dood als ze naast hem zit. „Ze vindt het een afschuwelijke auto.”

De Jonge, eigenaar van een ontwerpstudio en meerdere drukkerijen, is zich bewust van de indruk die hij maakt als hij bij klanten met zijn G komt voorrijden. „Mijn relaties moeten het geen asobak vinden. Regelmatig neem ik daarom de Mini van mijn vrouw. Zij is overigens de echte autogek van de familie. Het was meer haar beslissing dan de mijne om de G te kopen.”

De vriendelijke bijtelling voor youngtimers is het enige wat de G (nieuwprijs vanaf 157.000 euro) enigszins betaalbaar maakt. De Jonge: „Maandelijks betaal ik netto 160 euro bijtelling. Als ik een nieuwe zou rijden, betaalde ik het tienvoudige.” Het onderhoud van zijn terreinwagen is duur en de brandstofkosten zijn astronomisch.

Met pijn in het hart heeft de ondernemer daarom onlangs zijn G klasse te koop gezet. „Voor mijn bedrijf verwacht ik meer dan 80.000 kilometer per jaar te gaan rijden. Dat zou me met de benzineprijs van vandaag aan de pomp 28.000 euro kunnen kosten. Dan is het opeens geen leuke hobby meer. Bovendien staat het haaks op maatschappelijk verantwoord ondernemen. Het klopt niet als je de verwarming in je bedrijf zuinig instelt en tegelijkertijd 1 op 5 rijdt.”

De Jonge is van plan een nieuwe BMW te kopen. Voor mensen die een youngtimer willen kopen, heeft hij nog wel een advies. „Op de Nederlandse wegen zie je om de tien auto’s een oudere Mercedes voorbijkomen. Dat is niet voor niets. En ik heb zelf verschillende Jaguar XJ’s gehad met een zescilinder. Prachtig om over de weg te zien glijden met die mooie lijnen. Met zo’n Mercedes of Jaguar hoef je zelf geen sleutelaar te zijn – ik had zelden problemen met die auto’s.”

Han Terneldeli van Aaben Youngtimers in Etten-Leur reist vrijwel wekelijks naar Duitsland of Zwitserland om een youngtimer met weinig kilometers te bekijken. „Vaak een zogenaamde Rentnerwagen, de laatste auto gekocht door een gepensioneerde liefhebber.” Regelmatig komt hij met lege handen terug, omdat de auto niet aan zijn eisen voldoet. Want zijn klanten verwachten een karaktervolle youngtimer met de bedrijfszekerheid van een nieuwe auto. „Ze willen een representatieve zakenauto uit het hogere segment. Geen cabriolet, maar een auto uitgerust met airco, airbags, automaat en ABS. Niet te patserig, want ze moeten er wel mee aan kunnen komen bij hun klanten. Daarom kiezen ze eerder voor een goed aangeklede BMW 5-serie dan een kale 7-serie.”

Youngtimerrijders worden voorlopig niet getroffen door de maatregelen die het Planbureau voor de Leefomgeving heeft voorgesteld. Autohandelaar Han Terneldeli maakt zich dan ook geen zorgen. Hij suggereert een alternatief voor het invoeren van milieuzones. „In Duitsland krijgen alleen auto’s die voldoen aan de voorwaarden voor cultureel erfgoed een oldtimerkenteken met bijbehorende fiscale voordelen. Zo houd je stinkende oude diesels van de weg, terwijl echte liefhebbers niet worden getroffen.”

Zijn showroom, bijgenaamd ‘de snoeptrommel’, trekt niet alleen de archetypische youngtimerrijder, de mannelijke ondernemer van middelbare leeftijd. Onlangs verkocht Terneldeli een Audi aan een gepensioneerde leraar uit Maastricht. „Het was de auto waar hij jaren geleden al verliefd op was geworden, maar die met zijn lerarensalaris onbereikbaar was.”