Eigenlijk staat Botswana tweede

Een officiële telling is er niet, en dus kunnen vele landen zichzelf als beste beschouwen op de Olympische Spelen. Het is maar net hoe je de medaillespiegel bekijkt.

Een medailleklassementlijkt zo simpel. Het land met het meeste goud wint. Omdat zo de waarde van de prestaties het best wordt weergegeven. Dus zijn de Verenigde Staten één dag voor sluiting van de Olympische Spelen in Londen het sterkste land. Maar op die vaststelling valt wel wat af te dingen.

Geeft de som van goud de ware kracht van een land weer? Er kunnen ook andere criteria worden gehanteerd. Bijvoorbeeld door per land de gouden, zilveren en bronzen medailles bij elkaar op te tellen. Dan zijn de VS na gisteren nog steeds de sterkste.

Een medaillespiegel is relatief en naar eigen inzicht te interpreteren. Vier jaar geleden bij de Olympische Spelen in Peking won China voor het eerst de meeste gouden medailles. Maar de VS claimden het sterkste land te zijn op grond van het totaal aantal gewonnen medailles.

Omdat er geen officieel medailleklassement bestaat, hebben beide landen gelijk. Het IOC houdt geen stand bij. De Olympische Spelen worden niet gezien als een wedstrijd tussen landen, maar als een platform waar ’s werelds beste sporters tegen elkaar strijden. Moge de beste winnen. Het IOC distantieert zich van alle landenklassementen.

De medaillespiegel hiernaast wordt bijgehouden door organisatiecomités van Olympische Spelen, media, sporthistorici, wetenschappers. Interpreteren staat vrij. Elk land kan zo zijn gelijk halen. En elk land kan er zijn beleid op afstemmen. Sportkoepel NOC*NSF heeft officieel als doelstelling de toptien van het (officieuze) medailleklassement te halen. Tot op heden is dat één keer gelukt: bij de Spelen van Sydney in 2000 toen Nederland ‘achtste’ werd.

Het medailleklassement geeft wel een redelijk beeld van de economische verhoudingen. De rijkste landen kunnen hun sporters het best faciliteren – dat zie je terug in de rangschikking. Daartussendoor sluipen landen met totalitaire regimes, die sportprestaties gebruiken om goede sier te maken. En waar kan dat beter dan op de Spelen? Kazachstan, Iran en Noord-Korea, met respectievelijk een elfde, veertiende en vijftiende plaats in het tussenklassement. Die landen zijn nieuw in de top-20.

Er is ook een klassement op te maken door het aantal medailles te spiegelen aan de grootte van de nationale olympische ploeg. Of te delen door het inwonertal. Of het bruto nationaal product als uitgangspunt te nemen. Of combinaties van die criteria. In al die gevallen levert dat verrassende klassementen op.

Als het aantal medailles in ‘Londen’ tot nu toe wordt gedeeld door de teamleden is China het sterkste land, met Botswana op twee en Iran op drie. Nederland staat in dat klassement achttiende.

Op grond van het aantal inwoners is het Caribische eiland Grenada – met 102.632 inwoners het op tien na kleinste land ter wereld – de sterkste olympische natie. Met dank aan de gouden medaille van atleet Kirani James op de 400 meter. Jamaica met bijna drie miljoen inwoners volgt Grenada; een rechtstreeks gevolg van goede prestaties van de sprinters onder aanvoering van Usain Bolt. Derde is Nieuw-Zeeland, Nederland staat hierin twaalfde.

Gemeten naar bruto nationaal product is het klassement: 1. Grenada 2. Jamaica 3. Noord-Korea. En op 39: Nederland.

Maar hoe staat het met het ‘officiële’ klassement? Haalt Nederland de toptien? Het zal erom spannen. Na het hockeygoud van vrijdag staat Nederland elfde.