Een kleine zege op de misdaad

H et Residentie Orkest is al een tromboneclubje genoemd, kunst die een beroep doet op gevoel en verstand was een linkse hobby, en zondag noemde Zomergast Jolande Withuis schaken ‘maar een spelletje’, waarmee ze het levenswerk van haar vader naar de vuilnisbelt verwees. Geen wonder dat ze daarna overmand door schuldgevoel werd getroffen door een migraineaanval. Jammer was het wel, want eerlijk is eerlijk, zolang het duurde was het een mooie zomergastuitzending.

Schakers zelf mogen overigens wel liefdevol spreken over een spelletje, omdat we weten dat het spel een van de hoogste vormen van de menselijke cultuur is.

Helaas zijn er wisselaars in onze tempel, die door een zweep van touwen met hun schapen en runderen verdreven moeten worden.

Dat is in juli gebeurd met het Franse drietal Cyril Marzolo, Arnaud Hauchard en Sébastien Feller. Ik schreef vorig jaar ook al over hen, maar wist toen nog niet dat hun zaak zich zo lang zou voortslepen.

Tijdens de Olympiade in Chanti-Mansiysk in 2010 volgde internationaal meester Marzolo, die in Frankrijk zat, de partijen van Feller op internet. Hij liet er verschillende schaakcomputers op los en stuurde dan sms’jes met aanbevelingen naar grootmeester Hauchard, de Franse captain in Chanti-Mansiysk. Die gaf de computeranalyses tijdens de partij weer door aan de jonge grootmeester Feller. Door een toeval, in feite door een stommiteit van Marzolo, kwam de zaak aan het licht.

Er volgden bekentenissen in kleine kring die in het openbaar weer werden ingetrokken. Verschillende rechters deden uitspraken, de sms’jes van Marzolo mochten een tijdlang niet als bewijsmateriaal worden gebruikt, maar vorige maand deed de Ethische Commissie van de FIDE toch een uitspraak die definitief leek te zijn. De boosdoeners werden voor jaren geschorst. Ze spartelen echter nog en hebben zich intussen alweer tot een Franse rechtbank gewend.

Misschien wordt het kwaad bestraft, maar de schaakwereld kan niet opgelucht ademhalen. Tijdens het onderzoek bleek dat het drietal al eerder had samengezworen, tijdens het kampioenschap van Parijs en het Biel Open in 2010. Daar had geen haan naar gekraaid. En zoals ik al zei, het was stom toeval dat ze bij de Olympiade wel tegen de lamp liepen.

Dit is erger en bedreigender dan de dopingzaakjes bij de fysieke sporten. Het Franse schaakbedrog valt niet met doping te vergelijken, maar eerder met een wielrenner die een vrijwel onvindbare hulpmotor heeft verborgen.

Van Wang Hao, de verrassende winnaar van het toernooi in Biel, heb ik nog geen mooie winstpartij laten zien. Hier is er dan een.

Wang Hao-Hikaru Nakamura, Biel 2012

1. e4 c5 2. Pf3 d6 3. d4 cxd4 4. Pxd4 Pf6 5. Pc3 a6 6. Lg5 e6 7. f4 b5 De vlijmscherpe variant van Lev Poloegajevski. 8. e5 dxe5 9. fxe5 Dc7 10. exf6 De5+ 11. Le2 Dxg5 12. 0-0 Ta7 13. Dd3 Td7 14. Pe4 De5 15. Pf3 Dc7 Zo deed Poloe het zelf al in 1960. Er is ook vaak 15...Dxb2 gespeeld, maar volgens Wang deugt dat niet. 16. De3 Lb7 17. Pfg5 In de aanval; een paardoffer hangt in de lucht. Als wits aanval niet doorslaat is er geen goede terugtocht. 17...h6 18. Dh3 Zwart wandelt in deze variant altijd langs een afgrond en moest hier al rekening houden met 18. Pxf7 of 18. Pxe6, al zijn die wilde zetten nu nog niet goed. 18...g6 19. Ld3 Pc6 20. Kh1 Hier kwam 20. Pxf7 in aanmerking, met als vervolg 20...Kxf7 21. Pg5+ hxg5 22. Dxh8 Pe5 met een onduidelijke stelling. 20...Pe5 21. Tae1 Lb4 22. Te3 Ld5 Een perfecte verdedigingspositie voor de loper. Wang besefte dat hij in het nadeel was gekomen. 23. Le2 Pc4 Zelfs het brutale 23...Dxc2 was goed. 24. Td3 De5 25. a3 La5 26. Lg4 Nu had zwart verschillende goede zetten, zoals 26...Pxb2 en 26...Lxe4. Na die laatste zet is het vrijwel geforceerde vervolg 27. Pxe4 Dxe4 28. Lf3 Df5 29. Dxf5 gxf5 30. Lc6 Pe5, en al is dit nog niet helemaal duidelijk, er is er maar een die kan winnen, en dat is zwart. 26...Pd6 Zwart denkt een veilige zet te doen, maar dat valt tegen.

27. Txd5 Naar deze zet zat Wang al een tijdje te loeren. Plotseling zijn de kansen gekeerd. 27...Dxd5 28. Lxe6 fxe6 29. f7+ Kd8 Na 29...Ke7 volgt 30. Dxh6 Tdd8 31. f8D+ en wit bereikt een eindspel met een pion meer. Hetzelfde geldt als zwart 29...Txf7 had gedaan. 30. Pxe6+ Kc8 Na 30...Ke7 is zowel 31. Pf6 als 31. Dh4 winnend voor wit. 31. f8D+ Txf8 32. Txf8+ Ld8 33. Pxd6+ Simpel schaak. Wit wil zoveel mogelijk ruilen en dan het eindspel winnen. 33...Kb8 Na 33...Dxd6 wordt alles geruild en wint wit het pionneneindspel. 34. Tf1 Txd6 35. Pxd8 Dc4 36. Tg1 Txd8 Ook dit eindspel is makkelijk gewonnen voor wit, al moet hij nog een paar consoliderende zetten doen. 37. Dg3+ Kb7 38. Dxg6 Td2 39. Dxh6 Txc2 40. Dg7+ Kb6 41. b4 Dd3 42. Te1 De3 43. Df6+ Kc7 44. Df1 Tf2 45. Dg1 Df4 46. h3 Dg3 47. Dh2 Zwart gaf op.