‘Diederik is heus óók sympathiek’

Lokale PvdA-politici maken zich zorgen over de peilingen. Is vier weken campagne genoeg om het tij te keren? Een enkeling durft te hopen: „Ik denk dat de PvdA het beter gaat doen dan de SP.”

Ze wanhopen niet. Maar zorgen maken lokale PvdA’ers zich wel over hun partij. En dan vooral over een kritiek punt in de campagne waaraan hun lijsttrekker Diederik Samsom niets kan veranderen: de factor tijd.

Zaterdag trapt de PvdA ‘de hete fase’ van de verkiezingscampagne af, zoals de partij het zelf noemt. Samsom deelt rozen uit in Nijmegen en daarna is er in Den Bosch een campagnebijeenkomst met de PvdA-Kamerleden. Daarna heeft de PvdA nog vierenhalve week om in te lopen op haar grootste concurrent op links: de SP.

PvdA’er Mariëtte Hamer zei afgelopen week tegen de Volkskrant dat volgens haar de PvdA nog steeds de grootste partij kan worden. Naïef of bijzonder optimistisch? De SP krijgt in de meest recente peiling van TNS Nipo 37 zetels, de PvdA twintig minder. En na een belronde langs lokale PvdA’ers blijkt: politici van buiten Den Haag die campagne voor hun partij voeren, zien wel in dat het lastig wordt. En een eventuele nederlaag kan aan niets of niemand anders liggen dan aan de partij zelf, zegt Alard Beck, voorzitter van PvdA-Nijmegen. „Eerlijk is eerlijk”, zegt hij, „ons profiel was tot voor kort erg vaag. En het leiderschap van Job Cohen was bepaald geen succes, daar ging weinig wervende kracht van uit.”

Ja, nu is er Diederik Samsom. Met een helderder, linkser geluid. „Maar dat profiel lijkt nog niet doorgedrongen tot de kiezers. Hij is pas een maand of vier bezig”, zegt Beck. „Zijn grote verhaal moet hij nú gaan neerzetten.”

Jan Hamming, burgemeester van Heusden en oud-wethouder in Tilburg: „Als new kid on the block heb je het altijd moeilijker. Diederik is heus óók sympathiek, maar dat weet nog niet iedereen.” Piet Boekhoudt, voorzitter van PvdA-Groningen: „Ik maak me zorgen of we het redden. De tijd dringt. Het zou desastreus zijn als de SP groter wordt dan onze partij.”

De problemen van de PvdA zitten diep en gaan verder terug in de tijd dan de laatste leiderschapswissel. De partij heeft de afgelopen jaren haar waakhondfunctie in de maatschappij verloren, zegt Piet Boekhoudt, en daarmee het succes van de SP over zichzelf afgeroepen. „Wij hebben er bijvoorbeeld voor gezorgd dat er ombudsmannen kwamen in gemeenten. Met de beste intenties natuurlijk, maar we hebben het daarna stomweg laten lopen.” De SP is in dat gat gesprongen en heeft het contact met de burger wél onderhouden. „Wij moeten die positie nu zien terug te veroveren.”

De slechte peilingen liggen in elk geval níét aan Samsom, bezweren de lokale PvdA’ers. Die moet gewoon doorgaan met wat hij doet: strijdlustig en energiek zijn linkse geluid laten horen. Alard Beck: „Ik geloof in de kracht van argumenten. En wat dat betreft komt Diederik goed beslagen ten ijs.”

Zit de tweestrijd tussen SP-leider Roemer en demissionair premier Rutte hem niet in de weg? Die tweestrijd is te simplistisch, zeggen de PvdA’ers. Daar raakt de kiezer wel op uitgekeken. En: uiteindelijk moet er toch een coalitie komen. Jan Hamming: „De PvdA is te krachtig om te negeren.”

Waar de lokale politici nog meer moed uit putten: ze zien dat kiezers de PvdA „opvallend positief” bejegenen. Beck vertelt dat ze een paar jaar geleden, „in de echte Wilders-jaren” in bepaalde Nijmeegse wijken echt niet langs hoefden gaan. Mensen reageerden gereserveerd of zelfs vijandig. „Nu nemen ze zelfs je roos aan.”

Een voorspelling over 12 september, daar willen de PvdA’ers liever nog niet aan. Beck: „Ik denk dat de PvdA het beter gaat doen dan de SP.” Dénkt hij dat, of hoopt hij het vooral? „Denken en hopen liggen dicht bij elkaar, hè”, lacht hij. Ruben Post, fractievoorzitter in Utrecht, moet toegeven: „Vaker dan vroeger hoor ik op straat: ik ben het best met jullie eens, maar dit keer stem ik SP. Roemer spreekt heldere taal, en dat waarderen ze. Maar hé, wij hebben óók een goed verhaal.”