‘Voor Murdoch is ons land buitenkans’

Paul Römer was een van de bedenkers van het deze week verkochte betaalkanaal Eredivisie Live. De publieke omroep moet volgens hem niet elitair worden, maar: „Zeven uur is niet heilig”.

De tv heeft het voetbal nodig. En het voetbal de tv. Uitzendrechten op sportwedstrijden zijn belangrijker dan ooit nu het mediagebruik van consumenten radicaal verandert. Eén miljard voor 12 jaar eredivisierechten, wat Murdochs Fox betaalt, is niet eens zo heel veel geld.

Dat stelt Paul Römer. De huidige NTR-directeur stond in 2008 namens Endemol aan de wieg van Eredivisie Live. Het digitale betaalkanaal van de Nederlandse eredivisieclubs, KNVB en Endemol kwam deze week in handen van mediaconcern News Corp van Rupert Murdoch. Dochter Fox neemt een belang van 51 procent in Eredivisie Media & Marketing. EMM exploiteert de voetbalrechten: live wedstrijden op het eigen Eredivisie Live, samenvattingen verkocht aan de NOS.

„Eén miljard euro voor twaalf jaar klinkt als een enorm bedrag”, zegt Römer. „Tachtig miljoen euro per jaar. Maar als je uitrekent wat EMM nu verdient met abonnementen en vergoedingen voor de samenvattingen dan hoeft Murdoch per jaar helemaal niet zo veel uit te geven.”

EMM heeft 600.000 abonnees die 15 euro per maand betalen. Daarvan gaat meer dan de helft naar de kabelmaatschappij die het kanaal doorgeeft. EMM haalt zo een abonneeomzet van 40 tot 50 miljoen euro per jaar. Voor de uitzendrechten van de samenvattingen krijgt het circa 20 miljoen euro per jaar van de NOS. „Eredivisie Live is een gezond, winstgevend bedrijf”, zegt Römer. „Daarom koopt Murdoch het ook.”

Waarom investeert Fox hier? Nederland is een kleine markt.

Römer: „Murdoch zoekt groei. Dan is Nederland een buitenkansje. Voor de rechten betaalt hij relatief weinig. De digitalisering van de kabel is nog niet voltooid. En gokken wordt geliberaliseerd. Er zijn veel groeikansen.

„Nederland is altijd een testmarkt geweest. Klein, maar geavanceerd. Ons land loopt voorop in kabel, glasvezel, snel internet. Kijk bijvoorbeeld naar de internetstreams die Eredivisie Live verkoopt. Vorig seizoen keken 180.000 tot 200.000 mensen online naar Ajax-FC Twente voor 6 euro per persoon. Eredivisie Live had drie keer zoveel kunnen verkopen, maar 200.000 is voorlopig nog de technische grens. Pay per view is een verrijking. Het geeft de kijker veel meer mogelijkheden.”

Een mediarevolutie, noemt Jan de Jong (NOS) de komst van Murdoch.

„Zijn entree op zich is geen revolutie. Maar er is wel een revolutie aan de gang in het gebruik van media. De kijker krijgt meer controle. Een mooi voorbeeld is de olympische verslaggeving van de NOS. De website biedt twaalf livestreams. Ik kan op elk moment kiezen welke sport ik wil zien. De afgelopen week heb ik uren naar handboogschieten zitten kijken. Geweldige sport. Dat is het tv kijken van de toekomst. Bij News Corp zien ze dat natuurlijk ook. Ze geloven dat mensen willen betalen voor premium content, originele programma’s.

Dan heb je uitzendrechten nodig. En die kosten veel geld. Eindelijk, zeggen de eredivisieclubs, zelfs in België leveren de voetbalrechten meer op.

„Die vergelijking gaat niet op. In België boden partijen vorig jaar flink tegen elkaar op. Dat drijft de prijs op. In Nederland bestond die situatie in 2008 na Talpa niet meer.

„Voetbal is vooral een pijler voor het opzetten van de zender. Zo wordt de zender meer waard, maar daarin delen de clubs niet. Die krijgen eenmalig een bedrag en dat is het. Daarom besloten de eredivisieclubs in 2008, samen met Endemol, de rechten zelf te exploiteren. De verkoop aan Fox bewijst nu het gelijk.”

De clubs hoopten in 2008 veel meer geld te krijgen dan Talpa’s 60 miljoen.

„Ze dachten aan 100 miljoen per jaar. De realiteit van de markt was 20 tot 30 miljoen. Bij Endemol zagen wij dat aankomen en zijn we met een plan naar de clubs gestapt.”

Volgens dat plan had EMM sneller geld moeten verdienen met Eredivisie Live en minder moeten terugvallen op de banklening om clubs geld uit te keren. Het aantal abonnees had nu 800.000 moeten zijn, 200.000 meer.

„De Nederlandse kabel digitaliseert langzamer dan we hadden verwacht. [Alleen digitale kijkers kunnen een kanaal als Eredivisie Live ontvangen] Nu heeft 70 procent van de huishoudens digitale kabel. Wij hadden gerekend op 95 procent. Dat scheelt pakweg 150.000 abonnees. Wij hadden ook gerekend op inkomsten uit kansspelen, gokken op wedstrijden. Maar de liberalisering van de gokmarkt verkoopt hier heel traag.’

Is de relatie met kabelaars een probleem? Zij bezitten de klantgegevens; zenders zelf kennen hun kijkers niet.

„Het belemmert de groei niet. De contacten met de kabelbedrijven zijn goed. Zij zijn blij met Eredivisie Live. De zender helpt bij hun digitale groei. Kijkers nemen een digitaal abonnement voor Eredivisie Live.”

Hoe belangrijk is voetbal in het algemeen voor televisiezenders?

„Voetbal van het hoogste niveau trekt heel veel kijkers. Dat is voor elke zender van belang. Voor commerciële natuurlijk wat betreft reclame, maar belangrijker is dat voetbal een pijler vormt voor een zender. Kijk wat VI voor RTL 7 heeft gedaan. Dat was een marginale zender met een onduidelijk profiel. Sinds het succes van de voetbaltalkshow is het marktaandeel verdubbeld; 1 procent marktaandeel staat voor 10 miljoen euro aan reclameomzet.”

Heeft SBS interesse in de rechten van de samenvattingen? Het contract met de NOS loopt volgend seizoen af.

„SBS zal daar zeker op bieden. Ligt er een goede prijs, dan twijfelen ze geen seconde. De samenvattingen moeten op het open net. Het ‘zondagse bord op schoot’-sentiment gaat nergens over. Zeven uur is niet heilig. Het voetbal kan later, op primetime.”

Is een verlies van de samenvattingen erg voor de publieke omroep?

„We kunnen ook zonder het voetbal. Maar het is wel van groot belang voor de relevantie van ons bestel. Dankzij de samenvattingen houdt de omroep toegang tot grote groepen kijkers. Wij moeten niet elitair worden.”

Wil Murdoch nog meer in Nederland?

„Ik denk niet dat hij Eredivisie Live direct omvormt tot breed sportkanaal. Heel geleidelijk zal men het aanbod uitbreiden. Een zender ernaast heeft geen zin. Daar komt geen extra groei uit. Verder is het fantaseren. De overname van SBS door Sanoma en Talpa is nog geen succes. Stel dat het moeizaam blijft en een van de aandeelhouders wil eruit. Dan zegt Murdoch mogelijk: kom maar hier.”

Voetbal is belangrijk voor tv, maar hoe belangrijk is tv voor de clubs?

„Televisie is onmisbaar voor het voetbal. De clubs krijgen niet alleen geld uit rechten, maar ook meer inkomsten van sponsors. Verdwijnt al het voetbal achter de decoder, dan bereikt een sponsor niet meer dan 1 miljoen kijkers. Vergelijk dat met de 2,5 tot 3 miljoen kijkers op het open kanaal. Dat geeft een heel andere waarde aan sponsorcontracten.”