Voetbal is oorlog, maar ook vrede en hoop

Dirk-Jan Visser (foto’s), Arthur Huizinga (tekst): Offside – Football in Exile. Paradox / Ydoc Publishing, € 39,50 ****

Het conflict in de regio Nagorno-Karabach in de zuidelijke Kaukasus is een vergeten oorlog. De regio scheidde zich in 1994 af van Azerbeidzjan, maar wordt nog altijd door geen enkel ander land erkend als zelfstandige staat.

Het is een sluimerend conflict, dat tussen 1991 en 1994 oplaaide, maar nu is verworden tot een zogenaamde ‘gewapende vrede’. Dat wij er hier niks over horen, betekent niet dat het er niet is. En dat is precies wat Dirk-Jan Visser en Arthur Huizinga ons willen laten zien met dit fotoboek. Vanuit het perspectief van twee voetbalteams laten zij de tragedie van een verscheurd land zien. Het verhaal is opgehangen aan zes mensen die met voetbal en oorlog zijn verweven: vluchteling, coach, voetballer, weduwe. Voetbal als metafoor voor oorlog, vrede en hoop.

De verhalen worden verteld in tekst en beeld. Zwart-witfoto’s tonen het dagelijks leven, kleurenbeelden tonen belangrijke locaties en archiefbeelden maken een koppeling tussen vroeger en nu. Voorin is een geografische kaart van het gebied opgenomen en achterin is een uitgebreide tijdlijn uitgewerkt met de loop van de geschiedenis en die van de hoofdpersonen in dit boek.

Het is een zwaar boek, letterlijk en figuurlijk, met een klassiek journalistieke aanpak, doordrongen van informatie. Op vele manier te lezen en te bekijken, dankzij de goede kwaliteit van tekst en fotografie die in een doordachte, moderne vormgeving zijn gegoten. In alles is de betrokkenheid van de makers te zien, en hun gevoel van noodzaak om dit verhaal te vertellen. Je kunt er niet omheen. Je mag er niet omheen. Ze hebben alles uit de kast gehaald om dit conflict zo volledig mogelijk te belichten. Het is klassiek engagement in een modern jasje.