Taart van oma maakte turnsucces mogelijk

Voor veel Brazilianen kwam het uit lucht vallen. Hun Arthur Zanetti won begin deze week goud. Arthur wie? Bijna niemand kende hem. En met turnen nog wel. Maar dat was toch een vrouwensport?

Typisch Brazilië. Tijdens het WK voetbal hult iedereen zich in het kanariegele shirt van het nationale team. De drums roffelen op straat en de hartstocht is voelbaar. Maar de Spelen leiden tot weinig opwinding. Atletiek, gymnastiek of wielrennen; de gemiddelde kijker vindt het maar saai.

Brazilianen houden vooral van balsporten, van volleybal, basketbal, handbal en voetbal. En daar hebben ze op de Spelen ook succes mee. Maar als er een voetbalwedstrijd van de Braziliaanse competitie op televisie is, kijken ze daar liever naar, zegt Chico, de eigenaar van de krantenkiosk bij mij om de hoek. „Er moet nog een hoop gebeuren, wil de Braziliaan echt enthousiast worden over de Spelen”, zegt hij.

Het Braziliaanse Olympische Comité (BOC) wil dat veranderen. Over vier jaar zijn de Olympische Spelen in Rio de Janeiro. De Braziliaanse sporters moeten dan op zijn minst in de toptien staan van landen met de meeste medailles. In 2008 had Brazilië – wat bevolking betreft het vijfde land ter wereld – een 17de plaats in het medailleklassement, net achter Nederland.

Het COB heeft onder anderen de Amerikaan Steve Roush, oud-bestuurder van het olympisch comité van de VS, ingehuurd om de sport te professionaliseren. De Braziliaanse sportbonden en federaties, zo heeft Roush inmiddels geconstateerd, zijn nogal amateuristisch.

De media wijzen er voortdurend op dat Brazilië geen professionele infrastructuur heeft voor olympische sporters. Hoe kunnen olympische sporten populairder worden bij een breder publiek als ze amper gepromoot worden?

Het verhaal van de 22-jarige turner Zanetti spreekt boekdelen. De atleet van 1,56 meter bereidde zich bij zijn lokale club voor op de Spelen. Net als andere leden betaalde hij maandelijks zo’n 5 euro lidmaatschap. Als er gereisd moest worden, organiseerde de club een vrijmarkt, waar zijn oma taart verkocht.

Eigenlijk heeft Zanetti nooit enige hulp ontvangen van een sportbond. Pas enkele maanden voor de Spelen doneerde het Braziliaans Olympisch Comité een stel olympische ringen aan de gymclub van Zanetti. De ringen waarmee hij altijd had getraind voldeden niet aan de olympische eisen.

Londen is een goede test om te zien waar Brazilië staat. Zondag, als de Spelen zijn afgelopen, worden de medailles voor de laatste keer geteld. Dan zal blijken hoever Brazilië nog verwijderd is van zijn ambities voor 2016, als de wereld naar Rio de Janeiro komt.

Dit was de laatste aflevering in een serie waarin correspondenten vanuit de hele wereld naar de Olympische Spelen in Londen kijken. Maandag wordt de rubriek In Nederland. hervat.