Nederland ziet illegalen kennelijk als criminelen

Illegalen horen Nederland te verlaten. Zo mogelijk. Vreemdelingen die hier zonder vergunning verblijven, begaan een overtreding en zijn dus strafbaar.

Maar dan. Hoe behandel je buitenlanders wier enige fout is dat ze hier (nog) zijn? Die geen geweld hebben gepleegd, geen banken hebben beroofd, niet in kinderporno hebben gehandeld, kortom, die niet crimineel zijn. Het heeft er helaas alle schijn van dat deze mensen in Nederland nochtans als criminelen worden behandeld.

Op het detentieregime in Nederland valt niet zoveel aan te merken, zo blijkt uit een rapport van European Committee for the Prevention of Torture (CPT). Dit is een onderdeel van de Raad van Europa, dat in het Nederlands een naam met een bredere reikwijdte heeft gekregen: Europees Comité voor de Preventie van Folteringen en Onmenselijke of Vernederende Behandeling of Bestraffing.

Niet zonder reden. Want tegenover de positieve waarnemingen van het CPT over Nederland staat een grote, pijnlijke ‘maar’. Die betreft de manier waarop hier in gevangenissen met ongewenste vreemdelingen wordt omgegaan. Termen als ‘onmenselijk’ en ‘vernederend’ blijken dan van toepassing.

Het CPT is niet de eerste die constateert dat Nederland zich dan weinig aantrekt van de Europese Conventie die gericht is tegen inhumane behandeling van gevangenen en waarvan het een van 47 ondertekenaars is. Deze week kwam de Nationale ombudsman met een soortgelijk rapport. Amnesty International noemde de vreemdelingendetentie in 2010 „in strijd met mensenrechten”.

En kritiek is er ook in ‘eigen huis’. De Inspectie voor de Sanctietoepassing, een dienst van het ministerie van Veiligheid en Justitie, constateerde in 2010 onder meer dat illegalen standaard worden ingesloten in een meerpersoonscel. Dat overkomt andere gevangenen niet.

Ook vond de Inspectie sommige veiligheidsmaatregelen doorschieten. Het CPT, dat in 2011 Nederland bezocht, stelt dit eveneens vast. Zoals het boeien van de illegaal die naar het ziekenhuis moet. Nog treuriger: kinderen die in cellen worden opgesloten. Die niets hebben misdaan, anders dan dat zij kind zijn van illegaal hier verblijvende ouders.

Het wordt de hoogste tijd dat minister Leers (Asielzaken, CDA) optreedt. Niet door hier en daar een proef te nemen met alternatieve vreemdelingendetentie, zoals nu gebeurt. Maar door daadwerkelijk een regime te ontwikkelen dat uitzetting als doel blijft houden, maar ook handelt naar het principe dat een illegaal geen crimineel is.