Shoot-outs zijn een kunst op zich

Niet de strafballen maar shoot-outs beslisten het duel Nederland-Nieuw-Zeeland. Oud-ijshockeyer Tommie Hartogs gaf de hockeysters nuttige tips.

De hockeyploeg van bondscoach Max Caldas heeft na het nemen van shoot-outs de olympische finale gehaald. Voormalig ijshockeyinternational en oud-bondscoach Tommie Hartogs noemt zijn bijdrage aan de gouden of zilveren medaille voor het Nederlands vrouwenhockeyteam alvast „heel klein”. Toch hielp hij voorjaar 2011 – daags na de introductie van shoot-outs in het hockey, de speelsters bij het onder de knie krijgen van dit nieuwe spelelement. Want in het ijshockey worden wedstrijden al decennia op deze manier beslist.

Voorheen werden (veld)hockeywedstrijden na de verlenging beslist met een strafballenserie. In 1973 wonnen de Nederlandse mannen in Amstelveen hun eerste wereldtitel dankzij gewonnen strafballenseries in de halve én hele eindstrijd. En in Sydney 2000 dankten de hockeymannen hun gouden medaille aan gewonnen strafballenseries, ook in de halve eindstrijd én in de finale.

Het Nederlands vrouwenhockeyteam – met name keepster Joyce Sombroek – won vorig jaar de Champions Trophy in Amstelveen na de eerste shoot-outserie in een hockeyfinale, tegen komende tegenstander Argentinië. Maar in februari van dit jaar ging het tijdens de Champions Trophy in Rosario mis in de halve finale tegen dezelfde tegenstander. „Toen lag de focus van het team ergens anders”, vermoedt Hartogs.

Sindsdien is er opnieuw hard op getraind, weet Hartogs. Met zijn tips als leidraad.

Waarop heeft u vooral getraind?

„In de shoot-outs bij het ijshockey zitten bepaalde patronen die je kunt vertalen naar het veld. Bij het hockey moest nog veel worden uitgevonden. De meiden kwamen met allerlei bewegingen de cirkel in. Die aanloop moest veel rustiger, want al die vooracties zijn overbodig. Het gaat er juist om dat je een beweging op het juiste moment maakt. Als je naar je backhand kapt, wordt het voor de keeper eenvoudig: of je moet nog een beweging maken om terug naar je forehand te gaan, of je moet helemaal naar buiten om met de backhand uit te halen. Maar het belangrijkste kan je niet trainen: omgaan met druk. Je kunt niet trainen op 20.000 mensen in een stadion.”

Wat deed Sombroek goed?

„Ze komt meteen razendsnel uit, tot aan de strafbalstip, waardoor de hoeken voor een schot vanaf de rand van de cirkel al meteen heel klein worden. Zo dwing je de tegenstander tot een actie. Met haar snelle voetbewegingen kan ze lang overeind blijven, ook als ze achteruit loopt.”

Waarin verschillen shoot-outs bij het veldhockey van die bij het ijshockey?

„In het ijshockey eindigt een poging als de puck een achterwaartse beweging maakt. Je hebt dus geen rebound, als de puck van de keeper terugkomt. Bij het veldhockey mag alles, als het maar binnen acht seconden gebeurd is.”

Zijn shoot-outs iets voor het voetbal?

„Shoot-outs zijn een kunst op zich. Het is iets heel anders dan penalty’s nemen. Ik denk niet dat voetbal dit gaat veranderen, want die sport is ontzettend traditioneel. Het lijkt mij wel interessant.”