Nestmaken als kunst

Een ei is volmaakt. Toch zijn nesten eigenlijk nog mooier. Vincent van Gogh verzamelde al als kind lege vogelnestjes, en schilderde ze. Maar de nesten zelf mogen ook in musea. Zo mooi zijn ze.

Waarom zouden alleen mensen kunstenaars zijn? Kauwen en kraaien en ooievaars zijn het ook. Hun nesten zijn zo mooi, die kunnen zo het museum in. Foto AP

Vogels zijn mooi. Vogeleieren zijn nog mooier. Een ei is om te beginnen een belofte: er zit een vogeltje in. Soms is het bijna niet te geloven dat dat echt zo is. Dat daar een hele merel of roodborst in past. Nou ja, een roodborstje – die vogel is zo klein dat er altijd -je achter staat.

Net als bij sommige cadeautjes is de verpakking van een ei nog mooier dan wat er in het pakje zit. Een ei heeft een volmaakte vorm. Het is zoiets als de maan of een ballon: er kan niets af en er kan niets bij. Het is helemaal klaar en gaaf. En dan is het ook nog gekleurd, wit of bruin of zo licht groen dat je niet weet of je het nog wel groen kunt noemen. De kleur van het ei zegt ook niets over de kleur van de vogel die eruit komt. Een zwarte vogel kan een blauw ei leggen. Sommige vogels leggen eieren met meer dan één kleur, gevlekt of gespikkeld. Een kwartelei is groen met bruine spikkels en geen kwartelei is ooit precies hetzelfde geweest. Van een nest vol kwarteleieren kun je daarom een beetje duizelig worden.

Eieren zijn mooi. Nesten zijn eigenlijk nog mooier. De eieren worden door de vogel gemaakt, van binnen, de nesten van buiten, je kunt zien hoe ze eraan werken en als het af is, lijkt de vorm bijna nog volmaakter dan die van een ei. Juist omdat de vogels van allerlei takjes en strootjes, van zoveel losse dingetjes, iets stevigs maken. Iets wat eigenlijk niet kan. Vincent van Gogh verzamelde lege vogelnesten, als kind al. Later heeft hij ze een paar keer geschilderd. Die schilderijen hangen in musea. Van mij mogen vogelnesten zelf ook het museum in. Waarom zouden alleen mensen kunstenaars zijn? Kauwen en kraaien zijn het ook. In een museum in Schoonewelle hangt een vogelnest van een kauw. Dat was wel een bijzonder nest omdat de vogels niet alleen dingen uit de natuur maar ook dingen die gemaakt zijn door mensen in hun nest hadden verwerkt, zoals kassabonnetjes. Zoiets kun je ook expres doen. De Amsterdamse kunstenaar Sema Bekirovic zag eens dat twee meerkoeten een creditcard in hun nest hadden gebruikt. Daarop besloot ze een paar meerkoeten materiaal voor hun nest te voeren. In de buurt van de plek waar ze hun nest aan het bouwen waren legde ze foto’s, viltstiften, een parelketting en andere spulletjes van haarzelf neer. De meerkoeten bouwden er een nest mee.

Bianca Stigter