Jonge Peer Gynt rapt zijn tekst

Henrik Ibsens Peer Gynt wordt bij het Zuidelijk Toneel door twee acteurs gespeeld. Het portret van een man die reist maar zichzelf niet vindt is te zien in Den Bosch.

In een poging tot zijn eigen kern door te dringen, pelt de oude Peer Gynt een ui. Elke laag staat voor een van zijn avonturen. Maar na het afpellen van alle rokken blijft er niet veel over. „’t Houdt niet op, de een na de ander, laag na laag! Komen we überhaupt nog aan de kern vandaag?” verzucht hij.

Deze beroemde scène uit het laatste bedrijf van Peer Gynt van Henrik Ibsen vat het lot van de hoofdpersoon goed samen. Hij reist rusteloos over de wereld, van Noorwegen tot aan Egypte. Maar zichzelf vinden lukt hem niet. Het is deze „kernloosheid” die Matthijs Rümke, regisseur en artistiek leider van Het Zuidelijk Toneel, deed besluiten Peer Gynt op te voeren. „Ik wilde iets vertellen over mensen die buigen als riet, die zomaar overal achteraan lopen.” Zijn Peer Gynt is nu te zien op het Bossche theaterfestival Boulevard.

Acteur Han Kerckhoffs, die de titelrol speelt, herkent wel iets van het gedrag van zijn personage. „Peer Gynt is een kameleon, die het vermogen heeft om zich overal aan te passen. Als freelance-acteur moet ik ook steeds met verschillende mensen en op verschillende plekken kunnen functioneren.” Ook herkenbaar: Peer Gynts midlifecrisis. „Zo valt hij bijvoorbeeld voor een jonger meisje. Dat gedrag zie ik nu wel erg veel om me heen.”

Omdat regisseur Rümke vindt dat acteurs veel van zichzelf in een rol moeten leggen, laat hij Peer Gynt door twee acteurs vertolken. Han Kerckhoffs speelt na de pauze de oude Peer en acteur Xander van Vledder vangt aan als de jonge.

De twee hoofdrolspelers hebben geen pogingen gedaan om elkaar te imiteren. Op de try-out in Den Bosch spreekt de jonge Van Vledder snel en ritmisch, bijna rappend de teksten van Ibsen uit, terwijl Kerkhofs veel meer rust in zijn spel legt.

Om Peer Gynts wereld te verbeelden pakt Rümke groots uit. Naast de acht acteurs van het gezelschap vroeg hij aan dertig vrienden om in de avonturen en fantasieën van de Noorse held te figureren. Ze zijn dansende gasten op de bruiloft waarin Peer Gynt de bruid schaakt, maar ook het langharige trollenvolk waarvan hij de prinses trouwt, zwarte slaven die hij verhandelt en rouwende dorpsbewoners die hij aanschouwt op zijn eigen begrafenis.

Ook de speelplek is niet bescheiden. In het kader van Festival Boulevard speelt Het Zuidelijk Toneel deze week in De Gruyterfabriek achter de Bossche Brabanthallen.

Vanaf het festivalterrein rijden speciale theaterbussen de bezoekers tot vlak voor de garagepoorten van de hoge opslaghal. Al bij de inloop is de muziek van de componisten Strijbos & Van Rijswijk te horen. De alerte luisteraar herkent hierin flarden Edvard Grieg, die voor Peer Gynt de muziek componeerde. Maar veel is er van de romantische muziek niet overgebleven.

„Griegs melodieën of harmonische structuren zijn er bijna allemaal uit. Alleen zijn notenschat en ziel zitten er nog in”, vertelt Rob van Rijswijk. „We zijn op zoek gegaan naar die maten die een bepaalde kleur, geur of indruk opriepen. Die zijn we vervolgens elektronisch gaan uitrekken, omvormen, uitkleden en omkeren.” De muziek blijft op de achtergrond. „De tekst moet alle aandacht krijgen.” De muziekfragmenten ondersteunen de achtbaan waar Peer Gynt rusteloos doorheen vliegt.

Festival Boulevard t/m 12/8, Cultura Nova 25 t/m 28/9. Landelijke tournee 10/1 t/m 1/3/2013 Inl: www.hzt.nl