Hoe kunnen mensen zichzelf verdrinken?

Een lugubere vraag deze keer van Yvonne Woudenberg uit Amsterdam. Zij keek naar de film The last station en zag een van de hoofdrolspelers, Sofya, een poging doen om zelfmoord te plegen in een meer. Hoe kunnen mensen zichzelf verdrinken, wil Woudenberg weten. „Je hebt toch een reflex om naar de oppervlakte te gaan en je longen weer vol lucht te zuigen?”

Paul van Hoek, deskundige op het gebied van suïcidepreventie, begint met erop te wijzen dat 95 procent van de mensen die een zelfmoordpoging doet uiteindelijk niet dood wil. Ze zien misschien geen uitweg meer, maar denken daar twee jaar later vaak heel anders over. Op de site 113online.nl kunnen mensen die aan suïcide denken zien welke hulp er allemaal is.

Los daarvan zegt Van Hoek dat zelfmoord plegen moeilijk is. „Er bestaat altijd het risico dat het misgaat, dat het niet lukt. Je kan er dan beschadigd uitkomen, bij een poging tot zelfverdrinking bijvoorbeeld met een hersenbeschadiging.”

Van Hoek kan zich voorstellen dat zelfverdrinking lukt op zee, als mensen met de stroom worden meegevoerd en niet worden gered. Zelfverdrinking in een bad lijkt hem onwaarschijnlijk, door de reflex om het hoofd boven water te willen tillen.

Nick ten Hacken, longarts bij het Universitair Medisch Centrum Groningen, denk dat het moeilijk is, maar wel kan. „De reflex om onder water op een gegeven moment water in te ademen en zo dus te verdrinken is erg sterk. Dit komt doordat de overgang naar ademhaling via de longen in de evolutionaire ontwikkeling van amfibie tot mens een essentiële rol speelde. De reflex om je hoofd weer boven water te tillen is ook sterk, maar toch minder, want die is niet zo diepgeworteld.”

Ook hoogleraar ademhalingsfysiologie Albert Dahan, van het Leids Universitair Medisch Centrum, denkt dat het kan. „Daar ben ik van overtuigd. Er zullen mensen zijn die de reflex om het hoofd weer boven water te tillen kunnen onderdrukken.” Maar ook hier geldt dus: het kan misgaan. Iemand kan bewusteloos raken, weer boven water komen en bijkomen met hersenschade.

Wilmer Heck

Ook een vraag voor deze rubriek? Mail naar vraag@nrc.nl