De weg van de kip is die van de mens

De Belgische kunstenaar Koen Vanmechelen kruist kippen als kunstproject.

Zo’n 1.200 kippen heeft Belgische kunstenaar Koen Vanmechelen verspreid in acht fokkerijen over de hele wereld. In 1998 begon de Belg met zijn Cosmopolitan Chicken Project (CCP): het fokken van een ‘kosmopolitische kip’, een superbastaard die de genen van kippen uit de hele wereld draagt.

Vanmechelen startte zijn project met een Mechelse Koekoek, een kippenras dat vaak in het Vlaamse streekgerecht vol-au-vent belandt. Deze werd gekruist met de Franse gastronomische trots: Poulet de Bresse, een luxekip met rode kam, witte veren en blauwe poten. Op de 54ste biënnale in Venetië werd het kroost van deze Mechelse Bresse met de Italiaanse Anconakip in een kooi gestopt, het resultaat verhuisde naar de biënnale van Moskou voor een ontmoeting met de Russische Orloff.

Toeschouwers van de tentoonstellingen zagen stambomen en opgezette bastaarden maar ook hoe ter plekke een nieuwe generatie werd verwekt en ter wereld kwam.

Vanmechelens werk roept vragen op over zaken als globalisering, migratie en identiteit en is, zonder expliciet geëngageerd te zijn, een metafoor voor de noodzaak van multiculturaliteit. Vanmechelen: „Ik geloof dat je je voor evolutie moet durven openstellen.” (Lands)grenzen krampachtig dichthouden is volgens de kunstenaar bijvoorbeeld funest voor de menselijke soort.

Alle gedomesticeerde kippenrassen ter wereld stammen af van de Red Jungle Fowl (Gallus gallus), een oerkippenras dat nog steeds in het Himalayagebergte in het wild leeft. „7.500 jaar geleden begonnen mensen de kip te domesticeren; kippen verhuisden mee naar alle uithoeken van de wereld. Ze werden door de mens gediversifieerd en geïndustrialiseerd tot nu bestaande rassen.” Vanmechelen ziet het als kunstmatige eindpunten. De ‘pure’ rassen blijken vaak onvruchtbaar. Vanmechelens hybriden blijken daarentegen verrassend vruchtbaar en sterk. Meerdere universiteiten doen onderzoek naar de immuniteit van Vanmechelens ‘kunstwerken’.

Waarom kippen en geen konijnen? Vanmechelen: „Ik was zoals elk kind gefascineerd door een specifieke diersoort, maar mijn fascinatie bleef doordat ik leerde dat je de migratie van de mens in afgelopen millennia perfect kunt reconstrueren aan de hand van de migratie van kippenrassen. De weg van de kip is de weg van de mens.”

Vanmechelens werk is o.a. te zien op de kunstenfestivals Watou (BE) en Documenta (DE). koenvanmechelen.be