Churandy loopt vooral voor zichzelf, weet zijn moeder

Churandy Martina staat vanavond in Londen in de finale van de 200 meter. Zijn moeder volgt hem op Curaçao via de tv. „Best jammer dat hij korte afstanden loopt.”

De televisie van de familie Martina heeft kuren. Het beeld knippert en bevriest nu en dan. De forse flatscreen staat in de woonkamer van het huis waar Churandy Martina is opgegroeid. Zijn ouders hebben het zelf gebouwd aan een doorgaande weg ten noordoosten van Willemstad.

Aan de mintgroene muren hangen foto’s van Churandy’s eerdere prestaties. Aan de eettafel zit zijn moeder, Gertha Daal. Ze is „een beetje zenuwachtig”, zegt ze, en dept met een tissue het zweet van haar gezicht. Ze kijkt nauwelijks op wanneer een stel familieleden binnenkomt, om samen met haar naar de halve finale van de 200 meter te kijken. Vanochtend heeft ze nog met haar oudste zoon ge-sms’t om hem succes te wensen. En ze heeft voor hem gebeden. „Ik stel me de hele tijd voor dat het goed gaat.”

Het zijn de derde Spelen waaraan Churandy Martina (28) meedoet, maar de eerste waarbij hij voor Nederland uitkomt. Nadat de Nederlandse Antillen in 2010 waren opgeheven, was hij als sporter stateloos. Curaçao wordt niet erkend door het IOC en kan daarom niet onder eigen vlag meedoen. Daarom koos Martina vorig jaar voor Nederland, om zeker te zijn van deelname. „Hij vond dat erg moeilijk”, zegt zijn moeder. „Curaçao is zijn land, daarvoor wilde hij graag uitkomen.” Maar uiteindelijk loopt Churandy vooral voor zichzelf. „Hij zei: ik wil gewoon blijven rennen zolang ik het kan. Als dat voor Nederland is, dan moet dat maar.”

Nadat de familie in de eerste series de Jamaicanen Yohan Blake en Usain Bolt eenvoudig hun finaleplaatsen heeft zien veroveren, is het tijd voor de allerbelangrijkste wedstrijd. En dan schakelt de Spaanstalige sportzender ESPN over naar de reclame.

„Oh nee”, fluistert Daal. De rest van de familie schreeuwt tegen het zusje van 13 dat de afstandsbediening in handen heeft. „Snel, naar de NOS!”, Ze zapt en het beeld blokkeert. De tv is net op tijd hersteld om Churandy in baan zeven naar de camera te zien knipogen. Iedereen in de woonkamer gaat staan als de mannen hun positie op de startblokken innemen. Joelend wordt Churandy aangemoedigd. Hij begint niet sterk maar loopt, zoals altijd, in op de tweede 100 meter. Hij wordt derde in de serie. Nu mag hij meedoen aan de finale, vanavond. Zodra hij over de streep is, springt en danst iedereen door de woonkamer. Moeder is tevreden. „Ik ben erg blij, hij heeft zo goed zijn best gedaan. Nu hopen we op een verrassing in de finale.”

„Eigenlijk is het best jammer dat hij korte afstanden loopt”, zegt ze even later. „Het is zo snel voorbij.”

Zowel bij de Spelen in Athene als Peking zaten de ouders van Churandy op de tribune. De eerste keer kon dat dankzij een inzamelingsactie van een kennis, de tweede keer op uitnodiging van het lokale telefoonbedrijf dat hun zoon sponsort. Intussen zijn Gertha Daal en Eric Martina gescheiden. Hij kon niet naar Londen omdat hij niet gemist kan worden op de brandweerkazerne. Zij ging niet „omdat ik niet wil dat hij zich zorgen maakt omdat zijn moeder alleen in Londen is”. Maar vorige week sloeg de twijfel toe: „Hoe dichterbij de Spelen kwamen, hoe meer spijt ik kreeg dat ik het niet had geregeld.” Ze heeft haar zoon een jaar geleden voor het laatst gezien, op Curaçao.

Olympische Spelen: pagina 24-27