Afrikaans akkoord over ingrijpen Congo blijft uit

Vluchtelingen in een kamp ten noorden van de stad Goma in Oost-Congo wachten op voedsel van de Verenigde Naties. Door de strijd in het gebied zijn 280.000 mensen ontheemd geraakt. Foto AP

Er komt voorlopig geen nieuwe internationale militaire interventie om de gevechten in Oost-Congo te stoppen. Een top van leiders van elf staten rond het Gebied van de Grote Meren in Afrika daarover, gisteren in Oeganda, leverde geen resultaat op.

In Oost-Congo is een urgente militaire en humanitaire crisis ontstaan. Door Rwanda gesteunde rebellen zijn opgerukt tot op 20 kilometer van provinciehoofdplaats Goma. Een kwart miljoen Congolezen is op de vlucht geslagen.

Op een bijeenkomst van de Afrikaanse Unie vorige maand in Addis Abeba spraken de twee antagonisten, president Paul Kagame van Rwanda en Joseph Kabila van Congo, af een neutrale interventiemacht voor Oost-Congo te vormen. De verwachting was dat die deze week op de top in Oeganda vorm zou krijgen.

Kabila wil Angolese militairen naar Oost-Congo sturen als buffer tegen de door Rwanda gesteunde rebellen. Deze troepenmacht zou onderdeel moeten uitmaken van de 1.900 man sterke Monusco, de VN vredesmacht in Congo.

Rwanda en in mindere mate Oeganda hebben geen vertrouwen in Monusco, die ze niet neutraal achten. Rwanda wil een aparte vredesmacht onder de vlag van de Afrikaanse Unie, een voorstel dat Kabila afwijst. Op dat meningsverschil strandde de top in Kampala.

De tribale samenstelling van de rebellie in het oosten maakt het zoeken naar een oplossing ingewikkeld. De rebellen zijn allen Tutsi’s, net als de groep machthebbers rond Kagame in Rwanda. Binnen het Rwandese regime en de Tutsibevolking bestaat sympathie voor het lot van andere Tutsi’s, een reflex die postvatte na de genocide in 1994 tegen de Tutsi’s. Rwanda’s steun sinds 1994 voor Tutsi-opstandelingen in Congo is bekritiseerd door de VN en donorlanden, maar de kritiek op Kagame is groter dan ooit sinds de publicatie van een VN rapport vorig maand over hoe Rwanda de rebellen steunt met wapens en manschappen. Trouwe donoren als Amerika en Nederland schortten hun hulp aan Rwanda op.