Zonderland op de Spelen

Epke Zonderland heeft een unieke prestatie geleverd. Nog nooit haalde een Nederlandse turner (m/v) individueel een medaille op de Olympische Spelen. In de euforie over het goud dat de Friese gymnast gisteren in Londen op de rekstok veroverde, zou bijna worden vergeten dat zijn deelname aan de Spelen lange tijd hoogst onzeker is geweest.

Dat is opmerkelijk voor een turner die al tweemaal tweede werd bij de wereldkampioenschappen (2009 en 2010) en vorig jaar Europees kampioen werd. En ingewikkelde mix van een tekortschietende prestatie, internationale regels en juridisch getouwtrek had ervoor kunnen zorgen dat Zonderland het sportieve hoogtepunt uit zijn loopbaan was misgelopen. Zoals het ringenspecialist Yuri van Gelder trouwens ís overkomen dat hij Londen 2012 heeft moeten laten schieten.

Beiden misten bij de WK van 2011, in Tokio, een medaille en zo het recht om zich individueel rechtstreeks voor de Spelen te plaatsen. Daarnaast hadden ze de ‘pech’ Nederlander te zijn. Nederland behoort niet tot de twaalf sterkste turnlanden ter wereld. Daardoor krijgt het minder plaatsen op het olympisch toernooi. De individuele sporter lijdt zo dus onder de mindere prestaties van zijn landgenoten.

Dit heeft te maken met archaïsche opvattingen bij de internationale gymnastiekfederatie FIG dat bij turnen de meerkamp en het landentoernooi het belangrijkst zijn. Het gevolg was dat Zonderland nog een lange weg naar Londen had te gaan. Op een extra kwalificatietoernooi, een meerkamp waarbij hij zich dus ook op andere toestellen moest bewijzen, moest hij het liefst zijn concurrent Jeffrey Wammes voorblijven. (Van Gelder was op een meerkamp bij voorbaat kansloos). Ook Wammes, die eveneens op het WK had gefaald, wilde naar de Spelen, maar Nederland mocht zowel bij de mannen als vrouwen maar één turner afvaardigen.

Vervolgens bleken de regels die de Nederlandse turnbond, KNGU, voor de kwalificatie had opgesteld, zodanig ruim dat Wammes ze met succes bij de rechter kon aanvechten (zoals ook bij de vrouwen gebeurde). Tot hij uiteindelijk op sportieve gronden werd uitgeschakeld.

Op de Olympische Spelen hoort plaats te zijn voor de allerbeste sporters ter wereld. Hun nationaliteit mag geen hinderpaal zijn, niet op de manier waarop dat bij Zonderland het geval dreigde te zijn. Te hopen is dat de regels aan die normen worden aangepast. Epke Zonderland heeft laten zien hoe mooi het is als de strijd zich alleen in de sporthal afspeelt.