Mythische strijd op een barre ‘frontier’

Meek’s Cutoff. Regie: Kelly Reichardt. In: 4 bioscopen. Retrospectief regisseur Kelly Reichardt in Eye, Amsterdam.

De ‘frontier’, die mythische grens die ooit Amerika in tweeën sneed, is al in veel westerns gezocht. Maar zo troosteloos en zonder erbarmen als in Kelly Reichardts Meek’s Cutoff (2010) hebben we hem zelden gezien.

Het is een grens die de regisseur van Old Joy (2006) en Wendy and Lucy (2008) bijzonder interesseert. En niet om de cowboys en de indianen, de saloons en de rotsformaties van Monument Valley. In haar eerdere werk, dat het Eye Filmmuseum in retrospectief toont, zijn mensen eveneens op zoek naar die fragiele luchtspiegeling aan de horizon waarachter zich misschien een heerlijke nieuwe wereld schuilhoudt. Maar meestal niet.

Geen wonder dus dat Reichardt bij het genre van de western uitkomt. Bij een groepje landverhuizers dat in 1845 in Oregon op zoek is naar water. Minimaal verhaal. Maximale nood. Ene Meek belooft de families met hun smalle huifkarren een snelle weg door het barre landschap. Het vertrouwen in hem daalt met de dag. Dan duikt er een indiaan op, de archetypische Ander. Moeten ze hun lot in zijn handen leggen?

Ziedaar de ingrediënten voor een mythische strijd die in de weidsheid van het landschap met claustrofobische intensiteit wordt uitgevochten. Bijna dialoogloos en verweerd. Tegelijkertijd is de film door en door modern. Met echo’s van xenofobie en materialisme een pijnlijke spiegel voor hedendaagse expansiedrift.