Leger Egypte in offensief tegen extremisten in Sinaï

In de Sinaï is het Egyptische leger in actie gekomen om de orde te herstellen na een serie gewelddadige incidenten. Het gebied is verwaarloosd door de regering in Kairo.

„#Sinaï: het is nu een oorlog!”, twitterde vanochtend de Egyptische Zeinobia, die ook blogt onder de naam Egyptian Chronicles. Voor het eerst sinds de Egyptische oorlog met Israël van 1973 voerden Egyptische gevechtsvliegtuigen beschietingen uit in het gebied. Doelwit waren moslimextremisten die drie dagen na een bloedige aanval op Egyptische grenswachten bij Rafah een serie controleposten en een cementfabriek in en rond het naburige Al-Arish hadden aangevallen.

Als onderdeel van de Egyptische legeroperatie trokken troepen het dorp Al-Toumah bij het stadje Sheikh Zuwaid binnen. Bij de gecombineerde lucht- en grondaanvallen werden volgens Egyptische bronnen „20 terroristen” gedood. De operatie ging vanmiddag nog door.

Zondag vonden zestien Egyptische grenswachten de dood toen volgens Egyptische media 35 extremisten hen bij het breken van de vasten aanvielen. Acht van de daders werden op hun beurt bij een Israëlische luchtaanval gedood nadat ze in een gekaapt pantservoertuig Israël waren binnengedrongen.

De emoties liepen gisteren hoog op bij de begrafenis van de grenswachten, die veranderde in een demonstratie voor het leger en tegen de Moslimbroederschap. President Mohammed Morsi, een Moslimbroeder, had zullen komen maar verscheen niet. Premier Kandil, die formeel geen lid is van de fundamentalistische organisatie maar er wel dichtbij staat, werd met schoenen bekogeld.

Vanochtend gingen ook in Al-Arish mensen de straat op om het leger te steunen maar ook om betere bescherming te eisen. De Sinaï is jarenlang verwaarloosd door de regering in Kairo en dat heeft criminaliteit – met name drugshandel en mensensmokkel – en extremisme in de hand gewerkt. De Sinaï is ook het gebied waar in 2004 en 2005 bloedige aanslagen werden gepleegd op toeristenhotels en waar de afgelopen jaren regelmatig de gaspijpleiding naar Israël werd opgeblazen tot zij eerder dit jaar door Kairo werd gesloten. In de onrustige periode na de val van president Mubarak in februari vorig jaar is de Sinaï verder aan zijn lot overgelaten.

De onveiligheid wordt volgens Egyptische waarnemers in de hand gewerkt door de beperkingen van het vredesverdrag met Israël van 1979. Daaronder mag het Egyptische leger 25.000 militairen legeren in gebied A en B, het westen en midden van de Sinaï, maar is gebied C, langs de grens met Israël, gedemilitariseerd. Daar zijn alleen politiemannen gestationeerd, die vaak slechter zijn bewapend dan de lokale Bedoeïenen. Israël kan wel dispensatie geven, zoals nu kennelijk is gebeurd.

Een voormalige Egyptische ambassadeur in Israël, Mohammed Bassiouny, zei in een vraaggesprek met de krant Al-Masry al-Youm dat Kairo van de jongste incidenten gebruik moet maken om een aanpassing van het vredesverdrag te eisen. Prominenten van de Moslimbroederschap riepen op tot herstel van de „volledige Egyptische soevereiniteit in het land van de Sinaï”. Maar er zijn nog geen aanwijzingen dat Israël, dat wantrouwig kijkt naar de toenemende macht van de Moslimbroederschap in Kairo, daartoe geneigd is.

Het Egyptische leger wijst daarnaast naar betrokkenheid van jihadistische groepen in de Gazastrook, waarop het Hamas-bewind geen greep wil of kan krijgen. Egypte bracht maandag materiaal over naar Rafah om de tunnels af te sluiten waarlangs behalve gewone handelswaar ook wapens en extremisten de Gazastrook in en uit worden gesmokkeld. Ook de officiële grensovergang is door Kairo gesloten.

Dat is een zware tegenslag voor Hamas, dat had gehoopt op volledige openstelling van deze enige poort naar de buitenwereld nu een geestverwant in Kairo is aangetreden.