Sculpturen die je moet ervaren

Close up: De wereld volgens Anish KapoorNed. 2, 23.45 - 00.40 uur

Het blijft een lastige combinatie, beeldende kunst en televisie. Want hoe lang kun je een schilderij in beeld laten, en hoe vaak kun je de camera om een sculptuur heen draaien, voordat de kijker verveeld raakt?

In de documentaire De wereld volgens Anish Kapoor uit 2011 probeert de Duitse filmmaker Heinz Peter Schwerfel zelf de kunstenaar uit te hangen. Wanneer hij de wolken filmt die reflecteren in Kapoors glimmende sculpturen, laat hij ze maniakaal versneld voorbijdrijven. En als hij ronddwaalt door Kapoors studio, laat hij de kunstwerken artistiekerig in diapositief opflikkeren.

Ondertussen horen we de stem van Kapoor zelf, die op filosofische wijze orakelt over begrippen als schaal, ruimte en tijd. Hij heeft het over „een object dat iets doet met zijn object-zijn” en over „psycho-poëtische problemen”. Ook de voice-over, die algemeenheden poneert als „Kapoors sculpturen fascineren door hun schoonheid en perfectie”, slaagt er maar niet in uit te leggen waar Kapoors werk nu echt over gaat.

Het probleem is dat Kapoors kunst zich niet makkelijk in beeld laat brengen. Hij maakt sculpturen die je als kijker zelf moet ervaren. Zijn Orbit bijvoorbeeld, de toren naast het Olympisch Stadion die dagelijks in sportjournaals voorbijkomt, oogt op tv als een misplaatst gedrocht. Maar reken maar dat het een ware belevenis is wanneer je zelf de spiraalvormige trap afdaalt.

Sandra Smallenburg