Invisable Hand

Ga even rustig zitten en pak er een teiltje bij – voor het geval je het niet binnen kunt houden. Want de statistieken uit het rapport Inequality, you don’t know the half of it van het Britse onderzoeksbureau Tax Justice Network, gisteren gepubliceerd in deze krant, zijn werkelijk misselijkmakend.

De rijkste 10 procent van de wereldbevolking heeft, conservatief geschat, 84 procent van alle welvaart in handen – de overige 6,3 miljard mensen moet het doen met ongeveer eenzevende. De armere helft daarvan, ruim drie miljard mensen, bezit één procent van alle rijkdom in de wereld. En om het af te maken: terwijl meer dan een miljard mensen leeft van minder dan 1,25 dollar per dag, zitten de rijkste 91.000 mensen – twee Arena’s vol – op eenderde van al het geld op deze aardkloot. Samen hebben de allerrijksten zo’n 17.000 miljard euro op geheime bankrekeningen staan, waarmee ze ruim 150 miljard euro aan belastingen ontduiken. Per jaar. Alleen al de elites in de derde wereld zijn goed voor ruim 6.000 miljard aan weggesluisde tegoeden: twee keer zoveel als alle schulden van al die onderontwikkelde landen bij elkaar opgeteld.

Teiltje vol?

Dit is de grote schandvlek van onze tijd. Slavernij in een nieuw jasje. Financiële genocide. Een permanente en onzichtbare oorlog tegen de beschaving.

En nee, hier is geen socialist aan het woord. Zes maanden per jaar voor de schatkist werken zodat premier Roemer voor Robin Hood kan spelen, is niet bepaald de maatschappij die ik voor ogen heb. Alle tekortkomingen van het kapitalisme zijn nog altijd honderd keer aanlokkelijker dan de droom van Marx: kijk maar eens in Cuba. Maar ik weet ook dat Adam Smith, de grondlegger ervan, zich in zijn graf zou omdraaien als hij hoorde wat er van zijn ideaal geworden is. De Invisable Hand van de vrije markt zou leiden tot gelijke kansen voor iedereen. In plaats daarvan heeft hij zijn middelvinger naar de wereld opgestoken en een graai in de kas gedaan. Het resultaat: twee parallelle universums, met aan de ene kant de have alls en aan de andere de have nothings.

Tijd voor ons, de have somes, om daar iets aan te doen.