Indiase leiders bekritiseren wapenbezit in Amerika

Op de aanslag op een sikh-tempel in de Amerikaanse stad Milwaukee (Wisconsin) is in India scherp gereageerd. Zelfs Manmohan Singh, de premier die meestal zwijgt, sprak op tv zijn afschuw uit.

De Indiase regering neemt de schietpartij in Wisconsin waarbij zondag zeven mensen in een sikh-tempel omkwamen, hoog op.

Gisteravond belde de Indiase minister van Buitenlandse Zaken S.M. Krishna met zijn Amerikaanse ambtgenoot Hillary Clinton met het verzoek „de beveiliging rond gebedsplaatsen” te verbeteren. ’s Middags al sprak de Indiase premier Manmohan Singh, die de laatste tijd zelden openlijk commentaar levert, voor de televisiecamera’s zijn afschuw uit. Hij zei te hopen dat de Amerikaanse autoriteiten ervoor zouden zorgen dat „zulke afgrijselijke gebeurtenissen” niet meer kunnen plaatsvinden.

Tegenover journalisten kritiseerde minister Krishna het vrije Amerikaanse wapenbezit. „Ik denk dat men deze tendens grondig moet bekijken, wat de Verenigde Staten zeker geen krediet zal opleveren.” Hij voegde er aan toe dat India zich niet wil mengen in de Amerikaanse binnenlandse aangelegenheden.

De Indiaas-Amerikaanse verhoudingen zijn goed, maar complex. De VS hebben India nodig als bondgenoot tegen China en als toekomstige stabilisator van de explosieve Afghaans-Pakistaanse regio. De twee democratieën tonen sympathie voor elkaar, maar Barack Obama heeft India gekritiseerd voor zijn in Amerikaanse ogen te protectionistische zakenklimaat. Dat is onacceptabel voor India (een Britse ex-kolonie) dat er veel aan gelegen is zijn onafhankelijkheid en soevereiniteit te tonen.

In India (1,2 miljard inwoners) leven zo’n 20 miljoen sikhs. Nog eens drie miljoen leven verspreid over de wereld, onder meer in de VS, Australië en Groot-Brittannië. In de VS wonen zo’n 300.000 sikhs. Sikhs zijn van oudsher krijgers en handelaars en vormen hechte gemeenschappen met een sterke band met India.

Veel mannelijke sikhs dragen tulbanden en een lange baard. Daardoor heeft de extreem-rechtse dader de gelovigen waarschijnlijk aangezien voor moslims. Dat gebeurt vaker. De eerste vergeldingsmoord in de VS na de aanslagen van 11 september 2001 vond plaats op een sikh-benzinepompbediende. En dokter Navinderdeep Singh Nijher, de eerste arts die volgens Amerikaanse media arriveerde op ground zero, werd naar eigen zeggen al enkele dagen na de aanslagen gediscrimineerd.

In India zullen Sikhs niet snel worden aangezien voor moslims. Indiase moslims dragen geen tulbanden, maar kleine, vaak kunstig versierde bidkapjes (taqiyah). In New Delhi, waar sikhs vijf procent van de bevolking vormen, combineren sikh-jongeren hippe zacht-roze en mint-groene tulbanden met strakke pantalons, gesteven overhemden en een zonnebril met spiegelglazen.

Het sikhisme ontstond in de vijftiende eeuw en predikt verdraagzaamheid jegens andersgelovigen. Maar sikhs zijn bepaald geen pacifisten. Hun symbool, de khanda, is een afbeelding van drie zwaarden. Elke mannelijke sikh is een ‘heilige soldaat’ die onrecht en onderdrukking bestrijdt en bereid dient te zijn het geloof te verdedigen.

Twintig jaar geleden ontstond in de Noord-Indiase deelstaat Punjab, waar sikhs een meerderheid vormen, een beweging die vocht voor een eigen sikh-staat. Bewapende strijders bezetten de Gouden Tempel in Amritsar, het belangrijkste sikh-heiligdom. In 1984 gaf de toenmalige Indiase premier Indira Gandhi het leger bevel de tempel te bestormen. Daarbij vielen zeker 800 doden.

Vandaag de dag zijn in de Gouden Tempel nog steeds de kogelgaten te zien. Onder meer in de grote plakkaten waarop de namen staan van de tientallen sikh-militairen uit Indiase elite-eenheden die sneuvelden in oorlogen tegen Pakistan.

Uit wraak voor de tempelbestorming werd Indira Gandhi vermoord door haar sikh-lijfwacht. Dat leidde tot anti-sikh-rellen. Hindoes vermoordden duizenden sikhs. Daarop begonnen de onafhankelijkheidstrijders in Punjab een guerrillaoorlog met terreuraanslagen die 14 jaar duurde en 25.000 mensen het leven kostte.

Via Wikileaks werd een telex bekend waaruit blijkt dat de Amerikanen overtuigd waren dat de anti-sikh-rellen van 1984 werden georganiseerd door de Congrespartij. Daartoe behoren ook premier Singh en minister van Buitenlandse Zaken Krishna. Vorig jaar hekelde Human Rights Watch de Indiase regering omdat die nog altijd niet de schuldigen van de moordpartijen uit 1984 voor het gerecht heeft gebracht.