Hiroshima herdacht tot in Brazilië

Gisterenochtend om 8.15 uur Japanse tijd werd herdacht dat 67 jaar eerder op dat tijdstip de atoombom boven Hiroshima ontplofte. Niet alleen in Japan, maar ook zoals hier in São Paulo, Brazilië. Hier werden papieren lantaarntjes te water gelaten om de slachtoffers te herdenken, van wie er nog 115 in Brazilië zouden wonen.

Met de atoomaanval wilden de Verenigde Staten Japan dwingen tot capituleren. Bij de ontploffing kwamen in enkele seconden 78.000 mensen om het leven. Het dodental is uiteindelijk opgelopen tot ten minste 140.000 mensen. Drie dagen na de atoombom op Hiroshima trof een tweede Amerikaanse kernbom de Japanse havenstad Nagasaki. Ook daarbij kwamen tienduizenden mensen om. De atoombommen maakten een einde aan de Tweede Wereldoorlog.

In Japan deed de burgemeester van Hiroshima, Kazumi Matsuieen, een opmerkelijke uitspraak tijdens de herdenking: Japan moet veiligere energiebronnen ontwikkelen.

De toespraak van de burgemeester benadrukt het directe verband dat in het Japanse publieke debat wordt gelegd tussen kernenergie en kernbommen. „No more Fukushima. No more Hiroshima”, schreeuwden demonstranten eerder al tijdens een eerdere protestmars in de stad Fukushima, die vorig jaar werd getroffen door een tsunami en de ramp bij de kerncentrale.

Nu de druk toeneemt om kernenergie uit te bannen in Japan, wakkert ook een lang sluimerende discussie in tegenovergestelde richting aan. Zou het niet beter zijn dat Japan, met buren als Noord-Korea en China, een eigen kernwapen heeft, vragen conservatieve politici zich af.

Officieel houdt Japan zich aan zijn drie ‘anti-nucleaire principes’: het niet bezitten, niet produceren, en niet toelaten van kernwapens op Japans grondgebied. Maar door het grote aantal kernreactoren, en de hoogstaande technologie van het land, is altijd de suggestie gewekt dat Japan kernwapens kán maken, indien nodig.

Tegenstanders van kernwapens zien gevaar. Daarom was de rede gisterochtend van de burgemeester van Hiroshima veelbetekenend: dan maar liever helemaal geen kernenergie.

Met medewerking van Kjeld Duits, correspondent in Japan.