De siësta draagt juist bij aan het levensgeluk

Premier Rajoy van Spanje wil de siësta afschaffen, om geld te besparen. Dit is zeer onverstandig. Wij kunnen juist wat leren van de Spaanse dagindeling, stelt Ger Groot.

De Spaanse premier Rajoy weet van gekkigheid waarschijnlijk niet meer wat hij moet doen om zijn Noord-Europese collega’s te plezieren. Nu moet de siësta eraan geloven: de ruime lunchpauze waarin koelere streken een teken van onuitroeibare laksheid zien. Alles wat uit het Zuiden komt, is intussen verdacht en moet met kracht tot de orde worden geroepen.

Even de feiten. De lunchpauze – echt slapen in de middag doet bijna geen Spanjaard meer – duurt er van ruwweg half drie tot half vijf of vijf uur, afhankelijk van de streek en het bedrijf. Rond de tijd waarop in Nederland de werknemer zijn pantoffels aanschiet, begint de Spanjaard uitgerust aan het tweede deel van zijn werkdag, tot een uur of acht, negen. Een van de wonderen van het land is hoe het elke dag opnieuw twee dagen in één weet te proppen. In Spaanse ogen zouden Nederlanders luie donders zijn – die dan ook niet voor niets de minste arbeidsuren maken van de hele Europese Unie.

Dat is niet alleen goed voor de Spaanse economie, zou je zeggen. Het blijkt ook goed voor de gezondheid. Een jaar of tien geleden werd gesuggereerd dat elk land op zo’n schema zou moeten overgaan. Dat is lang her. Nu wordt het levensgeluk juist tégen de siësta ingezet.

Eerder thuis zijn betekent immers een beter gezinsleven, beweren nu de Spaanse werkgevers, daarin warm gesteund door emancipatoire kringen in binnen- en buitenland. Tegenover zo’n mengsel van opportunisme en ideologie legt de werkelijkheid het al snel af. Niet te veel bij elkaar zitten is tenslotte veeleer de redding van menig huwelijk. De echtscheidingshausse na iedere vakantie getuigt ervan.

„Eindelijk kunnen Spanjaarden nu op gewone tijden winkelen”, juichte een Nederlandse internetsite – net zo gewoon dus als het cocooningsideaal dat bij ons voor gezinsgeluk doorgaat. Met veertig graden in de schaduw geef ik je dat te doen. Alleen in de grote, gekoelde warenhuizen (die al sinds jaren de hele dag openblijven) is dat draaglijk. Wat de installatie van airconditioning voor kleinere negoties gaat betekenen, laat zich raden. Niet alleen in de winkels, maar ook in de bescheidener kantoortjes en bedrijven. Voor aanpassing van het Zuiden aan het Noorden gaat plots kennelijk geen financiële en ecologische zee te hoog.

Lastig is het dan ook wel dat het Zuiden ’s middags voor het Noorden twee uur lang onbereikbaar is. Het doet er kennelijk niet toe dat na vijf uur ’s middags precies het omgekeerde geldt: niet alleen voor de geminachte mediterranen, maar ook voor de hooggeachte Amerikanen. Zouden wij onze werkdag, gezien de New Yorkse uren, daarom niet beter verschuiven van drie uur ’s middags tot middernacht?

En dan: hebben we met de bereikbaarheid van diensten en bedrijven binnen Nederland inmiddels ook zelf niet de nodige problemen? Niet vanwege lange lunches, maar vanwege de deeltijdarbeid. Zit het een beetje tegen, dan komen collega’s op dezelfde afdeling van een bedrijf elkaar nooit tegen. Sommige diensten zijn de helft van de tijd praktisch onbereikbaar – en helemáál als je dan net zelf je halve rooster draait. Maar deeltijd geldt in Nederland als heilig – en ook dat in belangrijke mate uit emancipatoire motieven, waarmee je kennelijk alle kanten op kunt.

Gelooft Rajoy werkelijk in de afschaffing van de siësta? Treurig genoeg maakt dat nauwelijks uit. Net zomin als de vraag of er voor de Spaanse dagindeling goede redenen zijn, waar het Noorden misschien nog iets van leren kan. Dat verliest zich liever in een naar soort rancune dat alles wat ‘anders’ is gelijkgeschakeld wenst te zien aan de eigen gestampte pot. Daarvoor ziet het bij zichzelf graag wat zelfbedrog, kromme redeneringen, vooringenomenheid en halve leugentjes door de vingers. De schijn van superioriteit is nu eenmaal een begeerlijk goed. Waarschijnlijk blijkt binnenkort zelfs het wereldberoemde mediterrane dieet bij nader inzien hartstikke ongezond.

Ger Groot is filosoof en publicist.