‘We kunnen het imagoprobleem niet wegtoveren’

Het schandaal rond de manipulatie van belangrijke rentetarieven is „opgeblazen”, zegt Mark Boleat, bestuurder van de Londense City. „Het is misschien twijfelachtig, maar tijdens de crisis kon alles.”

Mark Boleat. Foto Alex MacNaughton

De City of London kampt met een imagoprobleem. Het schandaal rond rentemanipulatie was „duidelijk niet goed” voor het financiële centrum. Alle negatieve aandacht „is niet goed”. En de opeenvolging van bankschandalen „is ook niet goed”.

Mark Boleat (63) erkent dat er iets mis is. Hij trad afgelopen mei aan als ‘Chairman of Policy and Resources’ – voorzitter van beleid en middelen – voor de City of London Corporation.

Het is een lange titel voor wat in feite betekent dat hij het dagelijks bestuur over de City of London voert. De ‘Lord Mayor’, David Wootton, heeft een meer ceremoniële functie.

Boleat is verantwoordelijk voor de 11.700 inwoners die in de zogeheten Square Mile wonen, het eigen politiekorps en de 40 vierkante kilometer natuurgebied (onder meer Hampstead Heath en zo’n 150 stukjes groen verspreid over Londen).

En natuurlijk voor het financiële centrum, dat 8,6 procent van het Britse bruto nationaal product vertegenwoordigt. Hij bepaalt de strategie die de City groot moet houden.

Hij erkent dat de City onder „een beetje” druk staat. Maar dat ligt ook aan anderen. „Omdat de City of Londen het grootste financiële centrum ter wereld is, krijgen we ook meer dan normale aandacht als het fout gaat”, verdedigt Boleat.

Daar komt nog eens bij „dat wij Britten zelfkritisch zijn”, zegt hij. „We stellen hoge eisen aan onze regulering en we worden door de media onder een vergrootglas gelegd.” En: „Lagerhuisleden zijn druk met aanvallen op Britse banken, Amerikaanse senatoren zijn druk met aanvallen op Britse banken.”

Hij wil het duidelijk gezegd hebben: „Libor is geen louter Londens probleem. Het heet het London Inter Bank Offered Rate, maar Libor is een wereldwijd probleem.”

Hij zal het tijdens het gesprek nog een paar keer herhalen: „We weten dat er meer banken zijn die de rentetarieven manipuleerden. Ook niet-Britse banken.”

„Wat HSBC heeft gedaan [het witwassen van drugsgeld van Mexico naar de Verenigde Staten, red.] is duidelijk verkeerd. Maar het is niet veel anders dan wat andere banken deden in de VS en waarvoor zij zijn beboet.”

Hij vervolgt: „De schandalen beperken zich niet tot Londen. Duitse banken deden onverstandige aankopen met subprime-leningen uit de VS. En de Nederlanders...”

Het blijft even stil.

„Ik probeer even te bedenken wat Nederlandse banken deden. Het slimste wat jullie deden was ervoor zorgen dat ABN Amro door Royal Bank of Scotland werd gekocht.”

Maar u kunt niet ontkennen dat er een crisis is.

„We hadden een wereldwijde economische crisis. Nu hebben we een schuldencrisis in Europa. Om dat nu de fout van de City te noemen...

Het Verenigd Koninkrijk heeft strenge regels over hoeveel kapitaal banken achter de hand moeten houden, over de manier waarop bepaalde producten mogen worden verkocht. De paradox is dat die strengheid voor publiciteit zorgt die in ons nadeel uitvalt, omdat we transacties tegenhouden die elders doorgang kunnen vinden.”

Een van gevolgen van een bankschandaal is dat er onmiddellijk wordt geroepen om méér regulering, zegt Boleat. „Dat is zelden een oplossing voor het probleem. Wat zou splitsing van banken [in een investeringstak en een consumententak zoals in het Verenigd Koninkrijk staat te gebeuren, red.] voor Libor hebben betekend. Niets toch? En kijk naar de problemen bij banken. Die begon met [de Britse bank] Northern Rock, een consumentenbank. In Spanje zijn geen zakenbanken.” De regulering moet beter, zegt Boleat.

Niet strenger?

„Wat betekent strenger? Streng betekent vooral dat er geen activiteit meer plaatsvindt.”

Wat hij de regering voorhoudt, is dat eventuele regels in lijn moeten zijn met wat er in de rest van de wereld gebeurt. „Londen moet kunnen concurreren. Daarvoor hoeven we niet altijd de eerste te zijn.”

De Britse regering heeft al erkend dat het toezicht heeft gefaald. De huidige toezichthouder, de Financial Services Authority, wordt afgeschaft. De Bank of England wordt, naast monetair toezicht, ook verantwoordelijk voor regelgeving en dagelijks toezicht. Daarnaast wordt binnen banken een scheiding aangebracht tussen gewone diensten en investeringsactiviteiten.

Het is de grootste hervorming van de Britse bankensector in decennia en moet in 2019 zijn gerealiseerd. De scheiding moet voorkomen dat spaarders en belastingbetalers de dupe worden van risicovolle investeringen.

„Veel van het werk is al gedaan”, zegt Boleat. „Ook binnen banken. En ook sinds men zich bewust werd van Libor en andere zaken. Er is actie ondernomen, banken hebben hun praktijken tegen het licht gehouden. Maar het kost tijd voordat dat zichtbaar wordt.”

En dan komt er ook nog vanuit Europa de roep om strengere regulering en bijvoorbeeld een belasting over financiële transacties waarvan de voormalig Franse president Nicolas Sarkozy een groot voorstander was.

„Ik begrijp waarom bepaalde Europese landen dat willen, het zou door de Britten worden betaald. Maar alle handel zou uit de City zijn verdwenen, het zou geen geld hebben opgeleverd. Het is niet alsof de handel dan naar Frankfurt zou gaan. Nee, dat wordt Hongkong of Singapore.

„De financiële transactiebelasting is vrijwel dood. Er wordt nu gesproken over een soort stamp duty [leges op aandelentransacties]. Die hebben wij al jaren.”

Maar er spelen wel andere „kwesties” met Europa. „Bij de oprichting maakten Duitsland en Frankrijk afspraken ter bescherming van hun eigen industrie: kolen, staal, landbouw. Onze belangrijkste industrie is de financiële sector. Er staat niets in de Europese regels om ons op eenzelfde manier te beschermen.”

„Nu maken 27 landen de regels voor de financiële sector. Voor twintig van hen zijn die compleet irrelevant. Als je Slovenië of Malta of Litouwen vraagt naar een transactiebelasting of hogere kapitaaleisen voor verzekeraars, dat is voor hen van geen enkel belang. Maar wel voor het VK. En zij hebben zeggenschap. Dat is voor ons moeilijk.”

Boleat merkt niet dat de invloed van de Britten in Brussel is afgenomen door de houding van de regering-Cameron. „Men betrekt Londen graag bij het opstellen van nieuwe maatregelen”, zegt hij.

Vorige week klaagden buitenlandse investeerders tegen premier David Cameron dat de huidige strenge migratieregels en de beperkte vliegveldcapaciteit ervoor zorgen dat het Verenigd Koninkrijk allesbehalve ‘open for business’ is. Wat vond u van die klacht?

„Londen moet toegankelijk blijven. Dat zeg ik zelfs en ik ben niet eens een Brit.” Boleat komt van het Kanaaleiland Jersey, weliswaar Brits kroonbezit, maar geen onderdeel van het VK.

Hij noemt de migratieregels – de nettomigratie moet in 2015 zijn gehalveerd – diplomatiek „weinig behulpzaam”. Ze leiden ertoe dat internationale bedrijven, geschoolde werknemers en studenten zich niet welkom voelen. „Ik begrijp ze vanuit een politiek standpunt. Maar het maakt voor mensen die hier willen investeren wel moeilijker om het land binnen te komen.”

Het komt, zegt hij, doordat de gewone Brit een verkeerd idee heeft van wat migratie is. „Men denkt aan asielzoekers, en aan [sandwichketen] Pret-A-Manger waar je alleen maar door Polen en andere buitenlanders wordt bediend.”

Boleat blijft de regering onder druk zetten, ook over uitbreiding van Heathrow of eventuele andere vliegvelden.

Zorgt het ervoor dat bedrijven uit de City wegblijven?

„Als Londen een 10 krijgt, dan gaat er misschien 1 punt af door al deze zaken. Het zijn irritaties, geen showstoppers.”

Hij relativeert: „Grote banken dreigen wel eens dat ze hun hoofdkwartier weghalen uit de City, maar geen enkele heeft het ook gedaan. Bovendien willen we de handel. Waar een hoofdkwartier staat, is een tweede. Leuk om te hebben, maar wij willen de handel en de mensen.”

Terug naar de Libor-affaire. Boleat zegt dat het rentemanipulatieschandaal „is opgeblazen”. „Het is misschien twijfelachtig wat er is gebeurd, maar tijdens de crisis gold dat alles kon. De reactie van begin deze maand schokte iedereen, Barclays schrok, de regering schrok. Libor was niet zozeer ernstig, maar het was de druppel die de emmer deed overlopen. Het betekent dat iedereen – en niet alleen hier – naar de banken kijkt en denkt ‘wat hebben zij gedaan’.

Is er een oplossing voor het imagoprobleem?

„Nee, er is geen ‘zilveren kogel’ waarmee we de problemen kunnen wegtoveren. Dit is iets waar we doorheen moeten. Het zal helpen als er wat personele veranderingen zijn doorgevoerd. Barclays heeft duidelijk een nieuwe top nodig. Als die benoemd is, en men heeft vertrouwen in die top, dan zal dat helpen.”

Maar voordat de bankensector van de voorpagina teruggekeerd is naar louter de financiële pagina’s van de kranten „zijn we enkele maanden” verder, zegt Boleat.

Hij lacht. „Die Olympische Spelen verleggen de aandacht natuurlijk ook.”