Prullaria revival

Het 17de-eeuwse rariteitenkabinet inspireert desingwinkels en ontwerpers.

Het bonte aanbod van The Otherist in Amsterdam: van antieke glazen ogen tot bizarre oude medische apparatuur.

Een bronzen olifant met een piramide op zijn rug. Een foetus van een tweehoofdige slang. Een waaier van koraal op een fluwelen kussen. Een aan gruzelementen geslagen porseleinen beeldje van een elf dat verkeerd om weer in elkaar is gelijmd met toevoeging van kristallen en opgezette vlinders. Een Mariabeeld met een bontmuts op. Het zijn spullen die horen bij het begrip Wunderkammer – een fenomeen dat, na eeuwen in de vergetelheid te zijn geraakt, opeens weer helemaal en vogue is.

De Wunderkammer (ofwel rariteitenkabinet) ontstond in de zeventiende eeuw, toen vooral Oost-Europese koningen, keizers en edellieden bijzondere en uitheemse trofeeën verzamelden en deze in speciale pronkruimtes tentoonstelden. Het was vooral bedoeld om te pochen met hun bereisdheid, hun interesse in de natuur, kunst en moderne medische wetenschap. Gevolg: een bijeengeraapt zootje van etnografica, geologie, archeologie, kunst, antiek en relikwieën, torenhoog opgestapeld op planken en tafels en in nissen en vitrinekasten. Zulke verzamelingen zijn de schrik van elke werkster, vandaar dat de glazen stolp een essentieel attribuut is. Hoe hou je anders opgezette insecten stofvrij die met spelden zijn gespietst op pauwenveren die op hun beurt weer zijn bevestigd bovenop een obelisk van lapis lazuli?

De revival van de Wunderkammer begon een paar jaar geleden bij de zogenaamde ‘betere bloemist’. Daar verschenen ineens miljoenen jaren oude fossielen tussen de boeketten, stukken koraal op een marmeren voet, vreemdsoortige Chinese attributen en andere uiterst decoratieve spullen zonder gebruikswaarde. Dat sloeg over naar designwinkels die ze integreerden in hun assortiment (menselijke ingewanden uitgevoerd in papier-maché, ooit in de collegebanken als voorbeeld gebruikt, waren favoriet).

Recyclebehoefte

Deze prullaria-revival is volgens trendwatchers te verklaren vanuit onze huidige ‘hang naar de natuur en haar oerproducten’, de interesse voor retro en antiek en de ‘recylebehoefte’. Ook jonge ontwerpers en kunstenaars laten zich erdoor inspireren. Het duo RaR exposeerde onlangs in de Princessehof in Leeuwarden een installatie van een hele zwerm porseleinen kevers. Christopher Marley maakt furore met zijn ‘schilderijen’ van honderden kleurrijke mestkevers en de aan gort geslagen, en vervolgens weer aan elkaar gelijmde porseleinen figuren onder een glazen stolp van Bouke de Vries verkopen voor duizenden euro’s.

Inmiddels zijn er gespecialiseerde Wunderkammerwinkels. Pionier is De Vera Objects in New York, die een winkel opende in de hipste straat, Crosby Street, te midden van trendsettende modewinkels en galeries. Je kunt het zo bijzonder en excentriek niet bedenken, of het is daar te vinden: antiek, bizar en peperduur, en uit alle delen van de wereld.

In Amsterdam is er The Otherist (antieke glazen ogen, bronzen dode vogeltjes op hun rug, bizarre oude medische apparatuur, een schedel van een fluitkraai met vergulde snavel) en de voortdurend weer elders opduikende pop-upwinkel Shop For a Week waar, tussen een oerwoud aan bloemen en planten, opgezette kreeften staan die een toren van edelstenen torsen, waaiers van koraal, kandelaars van schelpen en mineralen, objecten gemaakt uit een gewei. Wie goed zoekt vindt daar vast wel ergens een schouderblad van een mammoet of een Coco de Mer (Lodoicea maldivica in het Latijn – dat min of meer de voertaal is bij het fenomeen Wunderkammer), de kokosnoot die alleen op de Seychellen voorkomt en dankzij zijn bilachtige vorm erg geliefd is bij de Wunderkammerminnende wereld.

Thuis winkelen kan trouwens ook, bijvoorbeeld bij demuseumwinkel.com, waar deze week de Borneoschedel (met de originele neusringen er nog aan) is afgeprijsd naar 1.750 euro.

The Otherist, Leliegracht 6 in Amsterdam otherist.com