Levon Aronian als talentenspotter

Gawain Jones - Jonathan Hawkins, Brits kampioenschap 2012. Wit begint en wint.

Tijdens het Tal Memorial van 2010 vroeg Levon Aronian aan de Russische journalist Ilja Odesski of die wist wie het grootste talent was onder de deelnemers. Een moeilijke vraag, want het stikte daar van de grote talenten. Magnus Carlsen was er toen niet bij, maar wel waren er supertalenten als Kramnik, Grisjtsjoek, Nakamura en Karjakin, om van Aronian zelf nog niet te spreken.

Odesski durfde geen antwoord te geven en daarom deed Aronian het zelf maar. „Het grootste talent hier is Wang Hao”, zei hij. Bij Aronian weten mensen nooit goed of hij meent wat hij zegt, en Odesski en anderen vroegen zich af of het een grapje was. Waarschijnlijk niet. Het jaar daarna koos Aronian de jonge Chinees uit als een van zijn helpers bij zijn voorbereiding op de kandidatenmatches.

Donderdag won Wang Hao het toernooi in Biel, waarover ik vorige week ook al schreef, toen in verband met de terugtocht van Alexander Morozevitsj. Magnus Carlsen werd in Biel tweede, en iedere keer als hij een toernooi niet wint, is het een sensatie.

Wang Hao, de beste schaker van China, wordt vandaag 23 jaar. Hij studeert naar eigen zeggen reclame aan de universiteit van Peking, en wie denkt dat er met zo'n pretpakket wel veel tijd voor schaakstudie overblijft, heeft het mis. Vorige maand zei Wang tijdens de match Rusland - China in St. Petersburg dat hij maar drie tot vier uur per week aan schaken kon werken, wat hij terecht bijna hetzelfde vond als helemaal niets.

Een groot talent moet hij dus wel zijn, maar zijn overwinning in Biel dankte hij niet alleen aan dat talent, maar ook aan de voetbalscore die daar gold: drie punten voor een overwinning, één punt voor een remise. Met de gewone score had Carlsen gewonnen.

Die voetbalscore, bedoeld om de strijdlust aan te wakkeren, wordt onder schakers vrij algemeen als een onnatuurlijk wangedrocht gezien, maar er schijnt toch minstens één prominente voorstander te zijn. Iemand vertelde me eens dat Gary Kasparov voor de voetbalscore was om dezelfde reden waarom hij voor dopingcontroles is: omdat schaken daardoor op een echte sport lijkt. Zonder dopingprobleem geen volwaardige sport.

Ik vind het een buitengewoon slechte reden, maar er moet gezegd worden dat de voetbalscore in Biel voor een spannende laatste ronde zorgde. Carlsen stond ook met die score bovenaan en moest tegen Etienne Bacrot spelen. De andere belangrijke partij ging tussen Wang en Anish Giri. Als Carlsen tegen Bacrot niet kon winnen en Wang - Giri zou wel een winnaar hebben, dan zou de winnaar van die partij ook toernooiwinnaar zijn.

Zo ging het ook. Carlsen kon een iets beter eindspel niet winnen en Giri werd het slachtoffer van een tactisch trucje, toen hij net uit zijn openingsvoorbereiding was.

Het was natuurlijk een tegenvaller, maar al met al kan Giri toch tevreden terugkijken op het toernooi. Hij won weer een handvol ratingpunten en op de onofficiële ‘live’ ratinglijst is hij nu nummer 21 van de wereld, met stip.

Magnus Carlsen - Wang Hao, Biel 2012

1. d4 Pf6 2. c4 e6 3. Pc3 Lb4 4. Dc2 0-0 5. Pf3 b6 Wang deed deze ongewone en dubieuze zet snel. Misschien haalde hij achteloos twee verschillende varianten door elkaar. 6. e4 De straf voor 5...b6, zei Carlsen achteraf. 6...c5 7. e5 Pe8 8. d5 exd5 9. cxd5 d6 10. Lg5 Carlsen dacht al aan een aanval met 10. Pg5 g6 11. h4, maar vond dat toch niet overtuigend. 10...f6 11. exf6 Pxf6 12. 0-0-0 Lxc3 13. bxc3 Lg4 14. Te1 Lxf3 15. gxf3 Pbd7 16. Ld3 h6 17. Lf4 Nu en straks is een loperoffer op h6 verleidelijk, maar het leidt niet tot duidelijk voordeel. 17...c4 18. Lf5 Pc5 19. Thg1 Wit heeft mooie lopers en aanvalslijnen voor zijn torens, dus je zou denken dat een gewelddadige oplossing mogelijk is, maar ook hier was 19. Lxh6 nog niet de doodklap waar Carlsen op hoopte. 19...Kh8 20. Tg6 Tf7 Na 20...Pfe4, een verrassend en venijnig zetje waar Carlsen een beetje bang voor was, zou 21. Lxh6, de zet die lang in de lucht hing, wel sterk zijn. 21. Teg1 Df8 22. Le3 Pxd5 Zwart heeft zich goed verdedigd, maar zijn laatste zet was te optimistisch. Juist was 22...Ph5, met onduidelijk spel. 23. Ld4 Pf6 24. Dd2 Te8

(Zie diagram links)

25. Txg7 Dxg7 Zwart moet de dame geven voor twee torens, want na 25...Txg7 zou wit snel winnen met 26. Dxh6+ Kg8 27. Lh7+. 26. Txg7 Kxg7 27. Df4 Pd3+ 28. Lxd3 cxd3 29. Kd2 Kg6 30. Kxd3 De strijd is nog niet voorbij, maar wits voordeel is duidelijk, vooral door de sterke positie van Ld4. 30...Te6 31. h4 Tfe7 De beste manier om tegenstand te blijven bieden was 31...Th7 32. h5+ Kf7, ook al is zwarts legertje dan enigszins gedesorganiseerd. 32. h5+ Kf7 33. Df5 Te5 34. Dg6+ Ke6 35. f4 Dit is nog sterker dan het winnen van de kwaliteit met 35. Lxe5. Zwart gaf op. Na 35...Tf5 36. Lxf6 Txf6 37. f5+ Ke5 38. f4+ wint wit de toren.