Column

Doormodderen

Opvoeden is doormodderen. Wij wonen en werken het komende jaar in Boston. Man, vrouw, vier dochters, hond en kat. Ik heb mezelf een paar belangrijke doelen gesteld voor de komende twaalf maanden: veel leren, veel schrijven en veel genieten van mijn gezin.

Een van de andere, meer dagelijkse doelen luidt: de vrede bewaren met onze tijdelijke buren. Gisteravond vertelde ik daarom één van mijn dochters, voor de vierde keer deze week, dat er na half tien ’s avonds niet meer gebasketbald mag worden. Voor de vierde keer deze week liep ze teleurgesteld naar binnen.

Ik baalde ook even. Zo zou het nog minstens honderd keer gaan dit jaar. Maar goed, jammer dan. Dit hoort nu eenmaal bij opvoeden en er zijn ook genoeg goede momenten op een dag.

Regeren is doormodderen. Onder veel Nederlanders – onder wie ikzelf – leefde het idee dat Obama had ‘gewonnen’ toen zijn hervorming van de gezondheidszorg werd aanvaard. De Amerikaanse kranten hielpen me deze week uit de droom. Obama’s Patient Protection and Affordable Care Act is weliswaar aangenomen in Washington, maar de invoering ervan in vijftig staten is een heel ander verhaal.

Een belangrijk onderdeel van het plan is dat elke staat een health exchange krijgt. Een overheidskantoor dat de uitvoering en naleving van ObamaCare regelt.

Dertien staten hebben tot nu toe een beetje voortgang geboekt met het oprichten van zo’n exchange. De rest is nog niet uit de startblokken. Enkele Republikeinse staten met opzet. De overige vooral uit onmacht.

Het invoeren van Obama’s nieuwe stelsel lijkt een beetje op het managen van de begrotingsdiscipline in de eurolanden. Een maximaal begrotingstekort van 3 procent afspreken in Brussel is iets heel anders dan belasting innen op het Griekse platteland.

Soms denk ik: Obama, de euro, de politiek in het algemeen, één grote teleurstelling. En meteen erna: maar sommige idealen zijn de moeite waard en dit is nu eenmaal hoe het gaat.

Doormodderen is hoe de Amerikaanse econoom en politicoloog Charles Lindblom het eind jaren ’50 typeerde: muddling through.

Volgens Lindblom moet je besturen niet benaderen als een mechanisch, rationeel proces waarbij je alle doelen, middelen en gevolgen overziet, netjes tegen elkaar afweegt en daarna de ideale beslissing neemt. In de praktijk is besturen (net als managen en opvoeden) zo goed als je kunt reageren op dat deel van de werkelijkheid dat je op dit moment waarneemt. Kleine stapjes zetten en bijsturen.

Doormodderen klinkt negatief, maar dat is het niet.

Doormodderen is gewoon hoe het leven werkt. In een gezin, een bedrijf, een land, een Europa. We zetten een stip op de horizon en beginnen te ploeteren.

Nog vaker modderen we helemaal niet naar zo’n mooie stip toe, maar vooral ergens vandaan. Ik wil vooral geen ruzie met mijn nieuwe Amerikaanse buren. Dus geen basketbal na half tien. Wij willen vooral niet nog meer financiële ellende in Europa. Dus geen grote tekorten meer.

Ooit was het doel in de eurozone ‘Stabiliteit en Groei’. Nu is het doel: iets minder chaos en iets minder achteruitgang in onze favoriete vakantielanden. Tsja, meer zit er op dit moment niet in.

Doormodderen dus. Wie gelooft in maakbaarheid, heilstaten en onbegrensd gezinsgeluk, wordt keer op keer teleurgesteld en eindigt als een cynicus.

Wie gelooft in doormodderen doet vandaag z’n best, slaapt er een nachtje over en probeert het morgen weer opnieuw.

Marike Stellinga is op vakantie en wordt de komende weken vervangen door gedragsonderzoeker, trainer en schrijver Ben Tiggelaar.