Dibaba: koningin op de langste afstand

Kenia won zilver en brons op de 10.000 meter, maar het goud was opnieuw voor de Ethiopische Tirunesh Dibaba. Zij was oppermachtig op de eerste atletiekavond.

Tirunesh Dibaba won de 10.000 meter in 30.20,75 minuten. Foto AFP

Ze ogen als breekbare barbiepoppen. Beiden zijn 1.55 meter klein en wegen volgens de officiële opgave zo’n 40 kilo. Maar op de atletiekbaan zijn de Keniaanse Vivian Cheruiyot en de Ethiopische Tirunesh Dibaba niet te stuiten diesels. Gisteren hielden ze elkaar op de olympische 10.000 meter tot de laatste ronde in evenwicht. Toen versnelde Dibaba en bleek haar motor over het meeste vermogen te beschikken.

De Ethiopische prolongeerde haar olympische titel van Peking vrijdagavond in een tijd van 30.20,75 minuten. Cheruiyot was dusdanig kapotgelopen dat zij het zilver aan haar landgenote Sally Jepkosgei Kipyego moest laten. Die was met 30.26,37 bijna zes seconden langzamer dan Dibaba. Cheruiyot zag haar olympische droom eindigen in brons, niet bepaald de kleur die ze zich als regerend wereldkampioen had gewenst. Haar tijd: 30.30,44.

De Keniaanse werd het slachtoffer van een tactisch spel van de Ethiopiërs. Weknesh Kidane was door Dibaba halverwege de race naar voren gestuurd om de Kenianen te slopen. En dat deed ze vakkundig. Ze hield zo’n moordend tempo aan dat Kipyego en Cheruiyot diep in hun reserves moesten tasten. In de laatste ronde nam Dibaba het commando over. Haar versnelling was te veel voor de stukgelopen Kenianen. Dibaba was en blijft de koningin van de langste afstand bij de vrouwen.

Opmerkelijk genoeg troffen Dibaba en Cheruiyot elkaar vrijdagavond voor het eerst in wedstrijdverband. Niet verwonderlijk gezien de voorgeschiedenis van de Keniaanse loopster. Zij heeft de eerste jaren van haar carrière vooral wegwedstrijden gelopen. Pas vorig jaar heeft Cheruiyot de overstap naar de baan gemaakt. Ze maakte een koninklijke entree door bij haar baandebuut de wereldtitel op zowel de vijf als de tien kilometer te veroveren. Dibaba was vorig jaar bij de WK in het Zuid-Koreaanse Daegu niet in staat haar tegenstand te bieden – ze ontbrak vanwege een blessure.

De strijd tussen Kenia en Ethiopië op de lange afstanden is klassiek. Maar de heerschappij van de Ethiopiërs is bij zowel de mannen als vrouwen de laatste jaren tanende. In Daegu werd dat vorig jaar schrijnend zichtbaar. De Keniaanse vrouwen wonnen op één bronzen plak na alle medailles op de vijf en tien kilometer. Maar die scheef getrokken verhouding heeft Dibaba vrijdagavond hersteld. Zilver en brons was weliswaar voor Kenia, maar de dominantie van de Ethiopische was gisteravond ronduit indrukwekkend.

Ondanks het verschil in nationaliteit hebben Cheruiyot en Dibaba veel gemeen. Beiden komen van het platteland en hebben zich via hardlopen aan de armoede ontworsteld. Cheruiyot was al op jonge leeftijd heel succes. Ze plaatste zich als veertienjarige voor de WK cross, maar werd vanwege haar jeugdige leeftijd buiten de ploeg gelaten. Intussen is Cheruiyot getrouwd met haar trainer Moses Kiplagat en woont ze in Eldoret, het hardloopcentrum van Kenia. Dibaba komt uit Bekoji in de regio Arsi, een streek waar de grote Ethiopische lopers vandaan komen. De meervoudig olympisch en wereldkampioen Kenenis Bekele is in die streek geboren, evenals de legendarische Haile Gebrselassie.

Maar voor Dibaba lag het meer dan Cheruiyot voor de hand dat ze voor atletiek zou kiezen. Bekoji telt een loopgroep van enkele honderden atleten met wie Dibaba al op jonge leeftijd sparde. En de fragiele loopster had in haar oudere zus Ejegayehu een groot voorbeeld. Zij won in 2004 bij de Spelen in Athene de zilveren medaille.