Terugschieten op piraten

Het mag niet, maar ze doen het wel: Nederlandse reders die hun schepen op zee door gewapende, particuliere beveiligers laten beschermen tegen met name Somalische piraten. Dat is tegen de wet die zegt dat het geweldsmonopolie bij de overheid berust, in casu de krijgsmacht en de politie. Het is ook in strijd met het kabinetsbeleid. Maar: „Zolang de overheid die beveiliging niet kan leveren, doen we het zelf”, zei directeur Dorsman van de KNVR (Koninklijke Nederlandse Vereniging van Reders) gisteren in deze krant.

Uit periodieke rapportage van het ministerie van Defensie blijkt dat er in de maanden april-juni van dit jaar vijf schepen zijn begeleid door Vessel Protection Detachments (VPD’s), mariniers van Defensie. Er deden zich geen incidenten met piraten voor. Een voorbeeld: het koopvaardijschip Vos Shine voer in de periode van 11 april tot 5 mei van Singapore naar Malta met zo’n VPD-team aan boord. Maar ook trokken reders vijfmaal hun aanvraag in, omdat ze de kosten van een VPD te hoog vonden.

Defensie heeft op haar begroting voor 2012 23,4 miljoen euro uitgetrokken voor de beveiliging van de schepen, waarvan het ministerie bijna de helft in rekening dacht te brengen bij de reders. Minister Hillen (CDA) heeft het tarief dit jaar trouwens tussentijds verlaagd.

KNVR, vakbond Nautilus en de Nederlandse Vereniging van Kapiteins ter Koopvaardij zijn van mening dat de reders ook gecertificeerde, private gewapende beveiligers moeten kunnen inzetten. Die blijken goedkoper te kunnen zijn dan de VPD’s. De commissie-De Wijckerslooth, die bestond uit specialisten op het gebied van strafrecht en internationale betrekkingen, adviseerde het kabinet vorig jaar juist om de private sector buiten de beveiliging van de schepen te houden. Het kabinet nam dat over. Maar de commissie wees ook op internationale ontwikkelingen die tot herziening van dit standpunt zouden kunnen leiden. En tot wetswijzigingen die daarvoor nodig zijn.

Een feit is dat Britse, Deense en Noorse koopvaardijschepen al particulier mogen worden beschermd. Ook Duitsland, Frankrijk en België overwegen dit toe te staan voor schepen die onder hun vlag varen.

Het kabinet is met recht gehecht aan het overheidsmonopolie op geweld. Maar dat schept ook verplichtingen. Het moet in voorkomende gevallen worden waargemaakt. De beveiliging van Nederlandse koopvaardijschepen moet dus niet verzanden in een ruzie over geld.