Meer veroordelingen voor majesteitsschennis dan werd aangenomen

Het schilderij 'Koning Beatrix' van Kamagurka in het Van der Togt Museum. Foto NRC / Maurice Boyer Wat kan wel, wat kan niet? In 2010 hing het schilderij 'Koning Beatrix' van Kamagurka in het Van der Togt Museum in Amstelveen. Hier is overigens geen zaak over geweest. Foto NRC / Maurice Boyer

Het aantal veroordelingen wegens majesteitsschennis is veel hoger dan tot nu toe werd aangenomen. Dat blijkt uit een inventarisatie van het Centraal Bureau voor de Statistiek (CBS) op verzoek van NRC Handelsblad.

Tussen 2000 en 2012 werden negentien zaken door het Openbaar Ministerie (OM) ingeschreven, waarvan bijna de helft tot een veroordeling heeft geleid. Het gaat om vijf geldboetes, drie (deels) onvoorwaardelijke gevangenisstraffen en één veroordeling in de categorie ‘overige straf’.

Het is voor het eerst dat een officiële instantie het aantal veroordelingen wegens majesteitsschennis in kaart heeft gebracht. Deskundigen moesten zich tot nu toe baseren op berichten in de media, daardoor bleven veel zaken onderbelicht.

‘Als er geschikt wordt, hoor je niets meer’

“Als een verdachte een schikkingsvoorstel accepteert, horen wij er niets meer over”, zegt historicus en advocaat Stef Ketelaar, die onderzoek deed naar majesteitsschennis.

“Als zaken wél bij de rechter komen, is dat de politierechter. Die doet mondeling uitspraak, het vonnis wordt niet gepubliceerd.”

Ketelaar ging er vanuit dat tussen 1969 en 2007 geen mensen zijn veroordeeld voor artikel 111. Hij sluit niet dat verder onderzoek meer zaken uit de vorige eeuw aan het licht brengt.

Twee weken geleden werd een man uit Terneuzen veroordeeld tot tachtig uur werkstraf voor het beledigen van koningin Beatrix. De rechtbank in Utrecht legde hem ook negentig dagen celstraf op, waarvan 77 voorwaardelijk. Kort daarvoor schorste het gerechtshof in Den Haag de voorlopige hechtenis van Erwin Lensink. De ‘waxinelichthouderwerper’ zat 651 dagen vast, onder meer voor het beledigen van de koningin, kroonprins Willem-Alexander en prinses Máxima op Prinsjesdag 2010.

Lees meer over majesteitsschennis vanmiddag in NRC Handelsblad of in de digitale editie (vanaf uiterlijk 15.00 uur online).