Grootse en symbolische Wagner is sluitstuk voor Reisopera

Wagners Götterdämmerung moet een passend afscheid van de oude Reisopera worden. Het operahuis moet verder met veel minder geld.

Je gunt de Nationale Reisopera een zomervakantie. De organisatie heeft een woelig seizoen achter de rug, waarin enorme subsidiekortingen werden aangekondigd en met Opera Aurora om het resterende geld moest worden gestreden. Intussen was het ook gewoon een vol operajaar met 69 voorstellingen.

Maar van echte zomerrust is geen sprake. Weliswaar lijkt de rijkssubsidie van 3,5 miljoen euro voor de komende jaren veiliggesteld. Maar de ontmanteling van de organisatie, noodzakelijk door de 60 procent subsidiekorting, is een langdurig en pijnlijk proces. Het leeuwendeel van de 100 medewerkers krijgt ontslag. Nog deze maand wordt de laatste versie van het sociaal plan aan de vakbond voorgelegd, en moet met staatssecretaris Zijlstra (Cultuur, VVD) tot een verdeling van de frictiekosten worden gekomen.

Op 30 september gaat in Enschede de allerlaatste opera van de ‘oude’ Reisopera in première: Wagners Götterdämmerung, het sluitstuk van de Ring-cyclus in de geprezen regie van Antony McDonald. Het is een van Wagners langste en grootst bezette werken, en vergt een lange voorbereiding. „Oorspronkelijk zou het seizoen in het najaar zijn geëindigd met de herneming van een komisch barokoperaatje”, vertelt intendant Guus Mostart. „Maar dat vond ik geen gepaste afsluiting van de Reisopera zoals die nu nog bestaat.” Nee, dan Götterdämmerung: aan het slot van die opera overstroomt de Rijn en wordt het Walhalla van de goden door vlammen verteerd.

Er was even paniek toen de belangrijkste zanger afzegde. Sopraan Judit Németh was in voorgaande delen een waardige Brünnhilde, maar kon door persoonlijke omstandigheden opeens niet meer meedoen. „Dat was krap een maand vóór de eerste repetities erg jammer”, zegt Mostart. „Je kunt dan als vervanging weliswaar een blik Brünnhildes opentrekken, maar ik wilde iemand die debuteert in de rol. Dat zorgt voor een frisse instelling tijdens de repetities en biedt kansen aan jonge talenten. Dus koos ik met dirigent Ed Spanjaard voor de Duitse Kirsten Blanck. Ze is een jugendlich-dramatische sopraan, met geweldige topnoten en een stem als een klok.” Let straks ook op het operakoor, dat is versterkt met 35 Bulgaarse mannen. „Die hebben een heel diepdonkere stem, dat is in deze opera zeer gepast.”

Aanvankelijk was het de bedoeling de Ring-cyclus in het Wagnerjaar 2013 in zijn geheel te spelen. Die dure wens bleek ijdele hoop, in plaats daarvan zal een Blueray-registratie in diverse bioscopen worden getoond. Maar de decors worden niet weggegooid. Mostart: „Wellicht is de nieuwe Reisopera ooit nog tot een herneming in staat, of wil een buitenlands gezelschap het programmeren. Overigens past deze productie ook in het Muziektheater in Amsterdam. Het podium van het Wilminktheater in Enschede is van vergelijkbaar formaat, en de orkestbak zelfs nog groter.”

Première: 30/9 Enschede, t/m 16/10. Inl: reisopera.nl