Geen supertijd, maar goud is goud

Ranomi Kromowidjojo won gisteren in het zwembad de 100 meter vrije slag. „Dit is waar je als kind van droomt”, zei ze na de race. Haar missie in Londen is nog niet klaar.

Ranomi Kromowidjojo: „De mensen in Nederland voor de tv waren veel zenuwachtiger dan ik.” Foto AP Bekijk de serie op nrc.nl/inbeeld

Ze had het gedroomd, ze had het verwacht, ze had het voorspeld en ze voerde het uit. Alsof olympisch goud maakbaar is.

Voor Ranomi Kromowidjojo (21) uit Sauwerd wel.

Gisteravond deed ze wat ze als kind al had gezegd: ik word olympisch kampioen. Ze was het al, op 17-jarige leeftijd in Peking (2008), als het aanstormende talent van de Nederlandse Golden Girls. Maar één ding wilde ze nóg liever: alleen op het podium op de 100 meter vrije slag, het meest aansprekende nummer van het olympische programma.

In het afgeladen Aquatics Centre van Londen werd Kromowidjojo, gisteravond de derde Nederlandse vrouw die goud veroverde op het koninginnenummer, na Rie Mastenbroek (Berlijn, 1936) en Inge de Bruijn (Sydney, 2000).

„Dit is waar je als kind van droomt. Dit is waarom ik heel vaak ‘nee’ heb gezegd, waarvoor ik heel vaak heel diep ben gegaan”, zei ze na haar race. Nerveus was ze niet geweest. Sterker: een paar uurtjes voor de race lag ze nog wat te twitteren. „De mensen in Nederland voor de tv waren veel zenuwachtiger dan ik.”

Haar koelbloedigheid is haar handelsmerk geworden; handtekening van een sportvrouw van de buitencategorie. Het olympische zwemtoernooi in Londen staat elke avond garant voor een hele parade aan surprises, persoonlijke drama’s en geknakte reputaties, maar ‘Kromo’ deed precies wat iedereen had verwacht. Wie het hardst kan zwemmen wint.

Maar zo eenvoudig ligt dat niet, weet Verhaeren, die met Pieter van den Hoogenband en Inge de Bruijn al eerder individuele olympisch kampioenen begeleidde, en anderen zag falen. „Geen enkele olympische race is een gelopen koers”, zei hij. „Kijk naar de finale van de 100 meter vrije slag bij de mannen, met de Australiër James Magnussen. Bij die race dachten we alleen: wie wordt er tweede? Hij werd zelf tweede. Ik denk dat we soms onderschatten hoe groot dit evenement is en dat er echt maar een paar zijn die ermee kunnen omgaan.”

Typerend genoeg voor haar instelling was Kromowidjojo, vanaf de tribunes luid toegejuicht door haar in oranje uitgedoste ouders en haar broer, ontevreden met haar eindtijd, ook was de 53,00 een olympisch record en haar tweede tijd ooit.

Eerder dit jaar was ze in haar eigen bad in Eindhoven de snelste vrouw op aarde geworden in een pak van textiel: 52,75. Ze was liever olympisch kampioen geworden met een ‘pr’. „De tijd was niet super”, was het eerste dat ze zei. „Niet de perfecte race.” Ambitie-en-een-half. Dan toch nog een gelukzalige lach: „Maar goud is goud.”

Haar coach kon die kritische noot van zijn kopvrouw wel waarderen. „Dat is fantastisch”, glimlachte hij. „Dat is de enige manier om hier te kunnen winnen. De zwemmers, de races zijn hier van een extreem hoge kwaliteit. Dit zegt iets over haar drive. Zonder die drive word je geen olympisch kampioen. Maar de tijd boeit mij niet in een finale, dat heb ik wel geleerd. Het gaat erom dat je hem wint. Sommige races worden hier gewonnen in waanzinnige tijden en andere races, zoals deze, in een fantastische tijd.”

Verhaeren was niet bezorgd geweest over de razendsnelle start van haar concurrenten, aangevoerd door de Wit-Russische wereldkampioene op dit nummer, Aliaksandra Herasimenia. „Het zag er heel indrukwekkend uit, wat Herasimenia deed, en het was een moedige poging, maar daar win je niet mee.”

Kromowidjojo keerde als vierde, maar zwom haar tegenstandsters op de laatste vijftig meter allemaal ruim voorbij. Uiteindelijk stelde Herasimenia (53,38) haar zilveren medaille nog veilig, de Chinese Yi Tang (53,44) legde beslag op het brons.

Na afloop van haar race werd Kromowidjojo in de catacomben van het stadion gefeliciteerd door het IOC-lid prins Willem-Alexander en prinses Máxima. De prins was vooral onder de indruk van de manier waarop de Groningse had beantwoord aan de torenhoge verwachtingen in Nederland. „Ze heeft haar eigen race gezwommen, zich niet laten afleiden”, zei hij. „Ze heeft haar favorietenrol meer dan waargemaakt. Iedereen verwachtte dit. Dan is het dubbelknap. Zoals Marianne Vos dat op de weg heeft gedaan, deed zij dat hier.”

Kromowidjojo was toen al lang bezig met de volgende stappen in haar loopbaan: uitzwemmen, eten, slapen. Haar feestje beperkte zich tot een minimum, want de nieuwe ster van het Nederlandse zwemmen wil nog meer. Vanochtend plaatste zij zich – net als Marleen Veldhuis – voor de halve finales van de 50 meter vrije slag, die vanavond plaatsvinden. Dit is het laatste onderdeel van haar missie, die ze pas na haar allerlaatste slag, zaterdagavond in de finale, zal beëindigen. En de medaille die ze wil heeft maar één kleur.