Zomerlezen

James D. Watson: De dubbele helix. Bruna, 1969, 172 blz. Laatste heruitgave uit 2007, antiquarisch verkrijgbaar.

24 jaar oud was James Watson toen hij samen met Francis Crick stap voor stap de structuur van DNA ontdekte. In 1953 was het af. Jaartje werk, terwijl anderen er al jaren mee bezig waren. „In de biochemie is een bom ontploft die heel haar gedaante heeft gewijzigd.” Dat schrijft Sir Lawrence Bragg in het voorwoord van het boek. Bragg was de hoogleraar-directeur van het Cavendishlaboratorium in Cambridge. Daar werkten Crick (die hij niet kon uitstaan) en Watson (die van zijn beursverstrekker in de Verenigde Staten daar niet mocht zijn) aan de DNA-structuur, tegen de zin van Bragg. Hij vond DNA niet belangrijk. Dat genen uit DNA bestaan, was nog niet breed geaccepteerd.

Watson schrijft mooi over mee- en tegenwerking door collega’s en bazen. Dat dwingt Bragg tot de zin: „Zij die in dit boek genoemd worden moeten vergevingsgezind zijn wanneer zij het lezen.”

Watson en Crick ontdekten door molecuulmodellen te bouwen. Die aanpak was revolutionair.

De DNA-ladderstructuur is nu een symbool. Hij bestaat uit twee strengen DNA, met gepaarde basen als traptreden. Watson en Crick begonnen met het ineenwinden van drie strengen, met (ongepaard) naar buiten stekende basen. Hoe hadden genen daarin hun werk moeten doen?

Wim Köhler