Vroeger was alles beter

Het was minstens dertig jaar geleden dat ik iemand het voor het laatst had horen zeggen. Destijds waren het vooral m’n tantes die het vonden, maar ditmaal waren het twee oude mannen die voor me in de campingwinkel stonden. Het was leuk het weer eens te horen. Maar wanneer was nou vroeger? Was dat de Tweede Wereldoorlog? Of was het eerder? Zo rond de Eerste. Zou kunnen. Maar het kan natuurlijk ook het interbellum geweest zijn, want anders moeten ze wel de Koude Oorlog bedoeld hebben, ook al is dat eigenlijk te kort geleden om al vroeger te kunnen noemen. Wanneer het was heb ik dus nooit begrepen, maar wat er nou allemaal beter was, is me al helemaal een raadsel.

De appels misschien? Waren die vroeger beter? Zou kunnen, maar het lijkt me sterk, want zelfs in mijn jeugd zaten die nog vol met wormen en dat was eind jaren zestig. De sociale voorzieningen dan? Nee, die kunnen ze zeker niet bedoeld hebben, want wanneer ik de verhalen van m’n tantes geloven mag hadden ze die vroeger nog niet. Misschien waren het de wegen of de auto’s waarvan ze vonden dat die beter waren. Misschien. Maar eerlijk gezegd durf ik ook dat te betwijfelen wanneer ik de Renault Dauphine van m’n oom vergelijk met de auto waar ik nu in rij. Internet? Nee. Bestond nog niet. Televisie? Ja, televisie was misschien beter. Destijds had je tenslotte niet iedere dag Paul de Leeuw en dus kon het eigenlijk niet slechter zijn dan het nu is. Jammer alleen dat bijna niemand dat destijds op waarde heeft kunnen schatten omdat een televisie in die tijd ronduit onbetaalbaar was. Maar wat was het dan waar ze vroeger zo van genoten? Was het dan de Hongerwinter? De Watersnoodramp? Hun zesdaagse werkweek en een wortelkanaalbehandeling zonder verdoving? Was dat het?

Ik denk het niet. Ik denk ook eigenlijk niet dat het vroeger zo veel beter was dan nu. Ik kan in ieder geval niets bedenken en ik vermoed dat die twee oude mannen in de campingwinkel het al net zo min zouden kunnen. Maar ik weet wel dat veel van wat vroeger nog niet bestond nu inmiddels wel bestaat en dat het eigenlijk onmogelijk beter kan zijn geweest zonder bijvoorbeeld de elektrische auto, zonder de Deltawerken, de lastminutereizen naar het eind van de wereld, de vergeten groentes, anti-rimpel crème en de epigenetica, bronwater uit het Pleistoceen, Richard Dawkins en, oh ja. gemorrel aan het pensioen. Dat hebben we nu ook. Godver. De kinderen in Afrika zouden er blij mee zijn.

Paulien Cornelisse is met vakantie