Schandaal rond beursgang DE

Bij een dochter van Douwe Egberts in Brazilië is boekhoudfraude geconstateerd. De VEB is boos: „Je kunt niet drie weken na de beursgang zeggen dat er in Brazilië wat over het hoofd is gezien.”

Premier Mark Rutte woonde de beursgang van DE bij. Topman Michiel Herkemij sloeg de gong. Achter hem: ABN Amro-bankier Joop Wijn. Foto ANP

Het onheilspellende persbericht van koffiebranderij Douwe Egberts, gisteravond om twee minuten over zes, riep onmiddellijk associaties op met twee van de grootste Nederlandse beursaffaires uit het begin van deze eeuw: Ahold en World Online.

„Boekhoudkundige onregelmatigheden” bij een buitenlandse dochtermaatschappij – dat vertoont gelijkenis met het boekhoudschandaal dat in februari 2003 losbarstte rond Nederlands grootste supermarktconcern Ahold.

En de zinsnede dat van de „gecombineerde financiële resultaten die eerder [...] zijn opgenomen in de documenten [...] niet langer kan worden uitgegaan” doet denken aan de meest omstreden beursgang op de Amsterdamse effectenbeurs, die van World Online in 2000. Toen bleek kort na de eerste beursnotering dat het prospectus met alle relevante financiële informatie van het internetbedrijf van Nina Brink ernstig tekort was geschoten. Het aandeel raakte in vrije val, beleggers zagen 2 miljard aan beurswaarde verdampen.

„Een prospectus moet kloppen. Punt”, zegt Jan Maarten Slagter. Hoewel de directeur van de beleggersvereniging VEB veel vragen heeft over het onheilsbericht van Douwe Egberts, weet hij al één ding zeker: het bedrijf heeft onzorgvuldig gehandeld richting beleggers. „Juist bij een beursgang ga je heel precies en zorgvuldig na hoe de onderneming ervoor staat. Dan moet je niet drie weken later aankomen met het nieuws dat er in Brazilië wat over het hoofd is gezien.”

De VEB zal in eerste instantie – vandaag nog per aangetekende brief – de bestuurders en commissarissen van DE, en hun financieel adviseurs en accountant, om tekst en uitleg vragen. En om compensatie. „Beleggers hebben een maand geleden ingetekend op aandelen op basis van kennelijk verkeerde financiële informatie. Dat levert schade op en daarvoor is in eerste instantie de onderneming aansprakelijk.” Vanochtend daalde de koers van het aandeel DE met 5,6 procent tot 8,95 euro. Daarmee verloren beleggers gezamenlijk bijna 320 miljoen euro.

Sinds 9 juli heeft DE een officiële notering op de Amsterdamse effectenbeurs, nadat het was afgesplitst van het Amerikaanse voedingsmiddelenconcern Sara Lee. Voor deze omvangrijke transactie, met een beurswaarde van ruim 5 miljard euro, had Sara Lee een nieuw team van ervaren managers en commissarissen aangesteld. Voormalig Numico-topman Jan Bennink werd president-commissaris van het nieuwe bedrijf en oud-Heineken-directeur Michiel Herkemij werd bestuursvoorzitter. Staatsbank ABN Amro was, onder leiding van voormalig CDA-minister Joop Wijn, verantwoordelijk voor het prospectus bij de beursgang.

Douwe Egberts, dat in 1753 in het Friese Joure werd opgericht en sinds 1978 in handen was van Sara Lee, keerde na decennia terug op Nederlandse bodem.

In Brazilië, het land waar de financiële malversaties nu aan het licht zijn gekomen, is DE sinds 1998 actief. Met verschillende merken, waaronder Pilão en Caboclo, is het bedrijf er marktleider. Na Nederland is Brazilië de grootste afzetmarkt voor DE. Pilão is volgens het bedrijf „de meest gedronken koffie” in Brazilië en in z’n eentje goed voor 8 procent van de totale omzet van DE. Volgens het prospectus bedroeg die omzet in 2011 2,6 miljard.

De financiële onregelmatigheden in Brazilië hebben betrekking op drie zaken die vanaf 2008 tot de eerste helft van dit jaar hebben plaatsgevonden: het onterecht in de boeken houden van oninbare vorderingen, een „onjuiste verantwoording van verkopen” en het verkeerd inschatten van een geschil met de Braziliaanse belastingdienst.

Douwe Egberts laat weten dat een intern onderzoek is ingesteld. Het concern zal „de benodigde maatregelen” nemen en komt op 28 augustus met „voorlopige financiële resultaten”.

Pas eind september zal DE zijn officiële cijfers over het afgelopen half jaar bekendmaken.