‘Registratieplicht voor ieder stuk elektronisch afval

Alle winkels die elektronica verkopen moeten die ook weer innemen. Om onderdelen te recyclen en illegale export tegen te gaan.

Er moet een registratieplicht komen voor elk stuk elektronisch afval dat verwerkt wordt. Dat zegt Jan Kamminga, voorzitter van de producentenvereniging NVMP. Ook innovatie op het gebied van verwerkingsprocessen is nodig . Bovendien moet het voor consumenten gemakkelijker worden afgedankte elektronica in te leveren in bijvoorbeeld winkelcentra.

Binnen tien jaar, in 2021, moet Nederland voldoen aan de Europese eis om 65 procent van wat er, over drie jaar gemeten, gemiddeld aan elektrische apparatuur op de markt is gebracht, te recyclen. Op dit moment behaalt Nederland een score van 28 procent.

Wat moet er gebeuren om dat percentage te verhogen?

„Recycling moet niet langer gezien worden als maatschappelijk verantwoord ondernemen. Het moet een vanzelfsprekendheid zijn. Dat betekent dat alle spelers, van consument tot producent, stappen moeten zetten. De consument gooit nu nog 11 procent van alle afgedankte elektronica in de afvalbak. Hij moet die apparaten gemakkelijker kwijt kunnen. Maar ook zullen er strengere regels moeten komen ten aanzien van verwerkers en handelaren. Nu nog weten we niet van alle afgedankte elektronische apparaten wat ermee gebeurt. Daarom is een registratieplicht voor elk stuk afval nodig.”

Wat is het voordeel van zo’n registratieplicht?

„Om aan de doelstellingen te voldoen, is het nodig om te weten waar het artikel vandaan komt en wat ermee wordt gedaan. Recyclingsbedrijven en schroothandelaren zijn nog niet altijd gecertificeerd. Het afval dat zij verwerken, verdwijnt uit het zicht. Dat mag niet meer gebeuren. Wordt de e-waste via legale circuits verwerkt of wordt het doorverhandeld naar het buitenland?”

Wat kun je doen om illegale export te voorkomen?

„Formeel is de export van afval aan strenge regels gebonden. Nu nog moet de douane containers met elektronica controleren om te bewijzen dat er sprake is van illegale uitvoer van e-waste. Veel van dit afval wordt als tweedehands apparatuur geregistreerd. In de toekomst wordt de bewijslast omgedraaid: laat als uitvoerder maar zien dat het product nog werkt. Toch zul je criminele activiteiten helaas nooit geheel kunnen voorkomen.”

Welke rol is weggelegd voor producenten?

„Producenten realiseren zich dat de operatie geld kost. De industrie zal investeren en kosten maken om zoveel mogelijk bijzondere stoffen uit afgedankte apparaten te halen voor hergebruik. ‘Afval’ is een van de grootste exportproducten. Juist op deze markt ligt voor Nederland komende jaren een kans om een voortrekkersrol te spelen. Daarvoor zal wel geïnnoveerd moeten worden om verwerkingsprocessen te verfijnen.”

U bent ervan overtuigd dat hogere normen ten aanzien van recycling, certificering en registratie vanuit de industrie zelf zullen komen. Waar komt die overtuiging vandaan?

„Ik zie een cultuur groeien waarbij iedereen zijn verantwoordelijkheid neemt. We kunnen ons niet veroorloven om de grondstoffen die in elektronisch afval zitten, verloren te laten gaan De fase van het goed opzetten van inzamelsystemen is geweest, nu zal de keten in hoge snelheid geperfectioneerd moeten worden.”

De detailhandel reageert niet enthousiast op de nieuwe plannen. Met name het invoeren van een regeling ‘oud voor niets’ stuit hen tegen de borst. Hoe denkt u winkeliers zo ver te krijgen dat ze apparaten innemen ook als de consument niets koopt?

„Ook de detailhandel zal inspanningen moeten leveren. Hoe ze het organiseren, maakt niet uit. Plak een sticker op je ruit dat de consument weet dat oude elektronica kan worden ingeleverd. De tijd is voorbij dat we gaan vragen of we alstublieft een inleverstraatje bij de winkels mogen inrichten.”

Welke maatregelen zijn er mogelijk wanneer niet alle spelers willen meewerken om producten op een legale manier te recyclen?

„Zelfregulering zou het mooiste zijn. Als dat echter niet werkt , zal de politiek moeten ingrijpen om hen, desnoods door middel van boetes, te dwingen mee te doen. We moeten weten waar elektronisch afval vandaan komt en wie het verwerkt. Je kunt alleen commerciële partijen toestaan als je weet dat ze elektronisch afval verantwoord scheiden.”