Objectiverend nieuws is zinnig

Twee decennia geleden was CNN niet alleen een mediasensatie, de nieuwszender speelde ook een rol in de internationale politiek. Dat ging soms zo ver dat de verslaggevers van de kabelomroep niet hoefden te wachten op regeringsleiders, maar dat autoriteiten pas begonnen als de ploeg van CNN was gearriveerd. Vanuit Atlanta, Georgia, werd de nieuwsvoorziening voor grote delen van de wereld geregisseerd.

„Holy cow”, riep oorlogsverslaggever Peter Arnett in de uitzending toen de eerste bommen in 1991 op Bagdad vielen. De oorlog om de Iraakse leider Saddam Hoessein uit Koeweit te verdrijven, bleek dankzij de berichtgeving van CNN ter plekke toch iets minder chirurgisch dan de tekentafelgeneraals wilden doen voorkomen. Ruim een half jaar later toonde CNN hoe de Russische president Boris Jeltsin, staande op een tank, de putsch tegen de perestrojka „onwettig” verklaarde.

De blik was westers georiënteerd. Maar binnen deze culturele context was het adagium: feiten moeten kloppen en duiding dient objectiverend te zijn. Deze standaard van publieke omroep BBC droeg CNN commercieel uit.

Twintig jaar later is CNN in crisis. In de VS kijken evenveel Amerikanen naar de belangrijkste nieuwsshow op CNN als Nederlanders naar Nieuwsuur. Buiten de VS is de zender nog wel winstgevend. Maar ook daar wordt CNN door journalistiek bezuinigen een schim van vroeger.

Dat heeft uiteraard te maken met het internet, dat decentrale nieuwsvoorziening mogelijk maakt en de positie van de oude centralistische media verkleint. Geen enkel twintigste-eeuws medium ontkomt eraan.

De teloorgang heeft ook te maken met maatschappelijke polarisatie. In Amerika profiteren de nieuwszenders Fox (rechts) en MSNBC (links) daarvan met hun formule om feiten en meningen panklaar op één bord te serveren. De kijker waardeert nieuwsduiding die is ontdaan van complicerende nuances. Commercieel is er nu meer markt voor MSNBC dan voor CNN. Politici handelen daar naar. Fox is niet alleen dienstbaar aan een ideologie, politici laten zich eveneens door Fox leiden.

Maar blijft dat zo? Maatschappelijke problemen worden heus niet minder complex als een presentator ze simplificeert. Denk bijvoorbeeld aan de crises in de bankensector en de eurozone.

Uiteindelijk is democratisch burgerschap gebaat bij nieuwsmedia die wel het risico durven te nemen om te objectiveren. En uiteindelijk is daar een (kleine) markt voor. Dat heeft CNN in het verleden bewezen.