Nieuwste superheld, met bijl: Abraham Lincoln

In de mash-upfilm Abraham Lincoln: Vampire Hunter jaagt de beroemde president op een uniek soort vampiers: slavenhouders.

Abraham Lincoln: Vampire Hunter.

Regie: Timur Bekmambetov. Met: Benjamin Walker, Dominic Cooper, Marton Csokas, Rufus Sewell, Mary Elizabeth Winstead. In: 71 bioscopen. ***

Abraham Lincoln: Vampire Hunter postuleert dat de zestiende Amerikaanse president Abraham Lincoln zich overdag enthousiast verdiept in het recht, maar ’s nachts een gedreven vampierdoder is. Op jonge leeftijd ziet hij zijn moeder sterven nadat zij te pakken is genomen door een vampier. De ontroostbare Lincoln zweert wraak en sluit vriendschap met een ervaren vampierjager die hem de fijne kneepjes van het vak leert.

Als wapen kiest Lincoln de bijl – hij is nu eenmaal goed in het splijten van bomen voor het maken van bielzen. Dit laatste is een historisch feit, evenals Lincolns interesse in het Amerikaanse rechtssysteem, zijn diepe liefde voor Mary Todd en zijn afkeer van de slavernij – allemaal dingen die het scenario aanstipt.

In de film ziet hij hoe zijn zwarte vriendje wordt afgeranseld door een slaveneigenaar, waarna hij tussenbeide springt. Het is een vormend moment. Hier ontdekt Lincoln zijn grote idee: iedereen is gelijk en iedere Amerikaan moet vrij zijn. Een idee dat later leidt tot de Amerikaanse Burgeroorlog.

Abraham Lincoln: Vampire Hunter is een zogenaamde mash-up, een botsing van twee contrasterende elementen: hier een historisch drama over Lincoln en de vampiermythologie. De film is gebaseerd op een boek van Seth Grahame- Smith, de auteur die eerder de immens populaire mash-up Pride & Prejudice and Zombies schreef. Hij kwam op het idee toen hij in een boekhandel stapels Lincoln-biografieën zag liggen naast de Twilight- en True Blood-vampierboeken. Hij maakte van Lincoln – toch al een figuur van mythische proporties – een soort superheld.

Het idee van Lincoln als fanatieke vampierjager wordt in de film vermengd met overgeleverde historische feiten en vervolgens opgetuigd tot metafoor waar je om kunt lachen, maar die je ook vrij serieus kunt nemen. Slaveneigenaren worden in de film gelijkgesteld aan vampiers. De slaven die zij bezitten dienen als hun nachtelijke snack.

De uit Europa afkomstige slavendrijvers dreigen ook nog eens heel Amerika tot slaaf te maken, hoogste tijd dus voor een tegenactie onder leiding van Lincoln. De Amerikaanse Burgeroorlog is in deze optiek een oorlog tegen slavenhoudende vampiers en het is Lincolns missie Amerika van deze creaturen te bevrijden.

De film citeert uiteindelijk zelfs letterlijk uit de Gettysburg Address uit 1863, een historisch significante tekst: „This nation, under God, shall have a new birth of freedom – and that government of the people, by the people, for the people shall not perish from the earth.”

Een uiterst serieus en gedragen moment in een film die verder bol staat van soms bijna absurdistisch ogende actiescènes. Zoals een opwindend, dynamisch gefilmd gevecht in een ‘stampede’, een kudde op hol geslagen bizons. Met zijn bijl in de aanslag klautert Lincoln over de ruggen van de vervaarlijk rondrazende dieren en achtervolgt hij zijn vliegensvlugge tegenstander. Stofwolken belemmeren het zicht en terwijl hij wordt belaagd, heeft Lincoln veel moeite overeind te blijven.

Het is een scène die vergelijkbaar is met Wanted, de eerste Amerikaanse productie van de Russische regisseur Timur Bekmambetov, waarin Angelina Jolie even onmogelijke, maar zeer enerverende stunts uithaalt.

De film werd in de postproductie omgezet naar 3D, een methode die kwalitatief achterblijft bij het rechtstreeks in 3D filmen. Zoals gebruikelijk bij historische drama’s werd de film bovendien grotendeels ontdaan van zijn kleurenpalet. Deze vlakke kleuren ontkrachten de toch al sjofele 3D-effecten. De film ziet er vrij lelijk uit.

Verder worden er uiteraard nogal wat vampiers afgeslacht, met zeer bloederig resultaat. Maar het bloed dat veelvuldig in slowmotion rondspettert is vooral een in het oog springend grafisch element. Alsof je action painter Jackson Pollock aan het werk ziet als hij woest verf op zijn immense doeken smijt.

Die nadruk op abstractie en stilering zorgt ervoor dat het geweld een schouwspel wordt waarvan je kunt genieten alsof het een schilderij is, met bloeddruppels als verfstreken.

Wie bij de aftiteling lang genoeg blijft zitten, ziet dat willekeurige bloedspatten op een gegeven moment de vorm van Amerika aannemen. Mooi om te zien, maar ook als idee interessant: het suggereert dat de Verenigde Staten door veel bloedvergieten tot stand zijn gekomen.