Geld van zwakbegaafden als kredietmogelijkheid

Wie: Kimberly G.

Staat terecht voor: Valsheid in geschrifte, diefstal en verduistering van geld van verstandelijk beperkte mensen

Waar: politierechter Utrecht

Via internet bestelde Kimberly (25) skinny-jeans bij Wehkamp, een abonnement op het tijdschrift Glamour en kaartjes voor een optreden van Hans Teeuwen. Bij Dolcis kocht ze voor 144 euro nieuwe schoenen en voor haar kat ging ze naar dierenspeciaalzaak Huisdierenwereld.

Kimberly betaalde dit allemaal met het bankpasje van Gijs, een verstandelijk beperkte man van middelbare leeftijd. Het was haar werk om voor hem en zes andere zwakbegaafden in huizen van zorginstelling Reinaerde te zorgen. Ze hielp ze met boodschappen en het maken van afspraken. Bij de bank regelde ze een volmacht zodat ze over de financiën van Gijs kon beschikken. Hij moet daarbij zijn geweest, maar dat herinnert hij zich niet.

Samen met een ander slachtoffer, de verstandelijk beperkte Monique, is hij vandaag naar de rechtbank in Utrecht gekomen om het verduisterde geld terug te vorderen. Het gaat om vierduizend euro, denken ze. Ze worden begeleid door medewerkers van Reinaerde. Kimberly heeft haar advocaat en haar man meegenomen. Ze heeft lang blond haar en draagt een klein Burberry-handtasje. Tijdens de zitting maakt ze geen contact met de slachtoffers.

Medewerkers van Reinaerde mogen helemaal geen volmacht hebben voor cliënten, maar de voorganger van Kimberly bleek er ook al één gehad te hebben. Dat was niemand opgevallen. En zo viel het ook niemand op dat het bankpasje van Gijs meestal niet in zijn geldkistje op de groep lag – omdat het in Kimberly’s portemonnee zat. Ze vertelt aan de rechter dat ze „niet de intentie” had „iemand te kwetsen”. Ze zag het geld van Gijs als een extra kredietmogelijkheid, vertelt ze. „Als ik zelf even geen geld had, schoot ik het voor van zijn pasje.” Dat ze het geld cash aan hem heeft terugbetaald, zoals ze tegen de rechter zegt, kan ze niet bewijzen.

Gijs en de eveneens zwakbegaafde Monique willen hun schadeclaim toelichten bij de rechter. Monique schuifelt als eerste naar de microfoon. Ze snift en snikt, maar krijgt het niet voor elkaar uit zichzelf iets te verklaren.

Politierechter Somsen vraagt: „Waarom hebt u schade gevorderd?” Monique: „Ik wil dat geld terug – omdat ik het kwijt ben.”

Ze schuifelt terug naar haar stoel. Een begeleider klopt bemoedigend op haar rug: „Goed gedaan hoor.”

De officier heeft nog een vraag voor haar: „U schrijft in een brief aan de rechtbank dat u ook wel een schadevergoeding wil voor immateriële schade. Om dat te kunnen toewijzen moet u een bedrag noemen.”

Monique snikt.

Politierechter Somsen: „Als de officier een bedrag noemt, kunt u daar dan op reageren?”

Een van haar begeleiders zegt: „Monique kan bedragen moeilijk op waarde schatten.”

De officier tegen Monique: „U zou kunnen denken aan 250 euro. Wilt u dat?”

Moniques hoofd hangt een beetje voorover:„Ja.”

Dit gaat de advocaat van Kimberly toch te ver. „Ik heb de indruk dat mevrouw niet begrijpt wat hier gebeurt. Ik heb háár niet horen zeggen wat zij wil.”

Politierechter Somsen: „Ik geloof niet dat mevrouw in staat is zelf te formuleren wat zij wil.”

De zwakbegaafde Gijs kan zich wel goed uitdrukken. Hij vertelt dat hij vroeger veel zelf deed. Maar nu Kimberly hem blijkt te hebben bestolen, is hij het vertrouwen in zijn oordeel kwijt. Hij wil zijn geld terug (3.309 euro) en vijfhonderd euro voor het verdriet. Hij vindt het heel jammer dat het op deze manier geëindigd is tussen hem en Kimberly. „Want we hebben samen hele leuke tijden gehad.” Kimberly had eerder zelf ook al gezegd dat ze zich altijd volledig inzette voor haar cliënten.

Van Monique had Kimberly geen bankpasje. Ze bestal haar voor ongeveer duizend euro door haar rekeningnummer in te vullen bij eenmalige machtigingen op internet. Bijvoorbeeld voor een abonnement op de Elle. „Luxegoederen” constateert politierechter Somsen.

Officier van justitie Maartje Gorter noemt het „zeer ernstig” dat Kimberly „kwetsbare mensen gedurende een lange periode” heeft benadeeld. Ze eist daarom „een forse straf” van 200 uur dienstverlening en een voorwaardelijke gevangenisstraf van twee weken. Over de vordering van Monique zegt Gorter: „Het verliep wellicht wat ongebruikelijk maar mevrouw heeft uiteindelijk wel smartegeld gevraagd.”

De politierechter blijkt het daar mee eens: „Ik vind dat de vordering hier ter zitting een vordering is geweest en wijs deze volledig toe.” Ook de geëiste straf legt ze op.

Merel Thie