Ontluisterende vertoning India

Voor de tweede dag op een rij werd India gisteren getroffen door een stroomstoring. Deze was nog groter dan die van maandag. In een gebied waar 600 miljoen mensen wonen viel de elektriciteit uit.

Schoolkinderen die glibberend van het zweet in hun bankjes zitten en metrowagons die in donkere tunnels tot stilstand komen. Gisteren werd India voor de tweede dag op een rij getroffen door een immense stroomstoring.

De storing van gisteren was de grootste in de Indiase geschiedenis. In een gebied waar ruim 600 miljoen Indiërs wonen – bijna de helft van de bevolking – viel de stroom uit toen het noordelijke en het oostelijke stroomnet het begaven (zie kaart). Bijna 10 procent van de wereldbevolking zat in essentie zonder stroom.

Voor een land dat wel wordt gezien als een opkomende economische grootmacht, was het een ontluisterende vertoning. Een teken dat India, ondanks de vooruitgang, blijft kampen met structurele problemen, veelal van infrastructurele aard.

In april haalde de Indiase economie de Japanse in en werd India de derde economie ter wereld. Het land is bezig een gigantische marine op te bouwen, heeft intercontinentale kernraketten en heeft zijn eigen spionagesatellieten. Maar het kan zijn burgers geen adequate elektriciteitsvoorziening garanderen.

In het getroffen gebied liggen de hoofdstad New Delhi (17 miljoen inwoners) en de havenstad Kolkata, het vroegere Calcutta (14 miljoen inwoners). India’s economische hoofdstad Mumbai (voorheen Bombay), met 20 miljoen inwoners, bleef wel gespaard. In vrijwel alle getroffen gebieden is er inmiddels weer stroom.

Maandag viel alleen het noordelijke net uit, waardoor New Delhi en zeven deelstaten met zo’n 370 miljoen inwoners geen stroom meer hadden. De storing van gisteren trof 22 van India’s 28 deelstaten. De storing van maandag begon om twee uur ’s nachts en duurde tot vier uur ’s middags. Die van gisteren begon net na één uur overdag en leek vanaf zeven uur ’s avonds weer opgelost.

Tijdens de storing vielen verkeerslichten uit wat leidde tot ongekende opstoppingen. Het toch al chaotische verkeer in New Delhi werd ook getroffen door zware moessonregens. Tot verwondering van velen, gewend aan inactiviteit van de overheid, doken op cruciale plekken verkeersagenten op. Gekleed in witte regenpakken die leken op skipakken probeerden ze met fluitjes en gebaren het verkeer in goede banen te leiden.

In een Indiase kleuterschool in de ambassadewijk Vasant Vihar vielen de airconditioners uit. Met de noodstroomvoorziening konden enkele ventilatoren worden aangezet. „De kinderen spelen door, maar we moeten ze meer te drinken geven”, zei de directrice. Het zweet gutste langs de gezichtjes van de kleuters bij een temperatuur van 33 graden en een luchtvochtigheid van 97 procent.

Sommige Indiase kranten meldden dat het land gisteren tot stilstand was gekomen. Wat echter opviel in New Delhi was dat het leven goeddeels doorging als normaal. Indiërs zijn gewend aan stroomuitval. In Zuid-Delhi gebeurt dat zomers bijna om de dag, enkele uren lang.

Als gevolg van de problemen is er in heel India bovendien een soort particulier schaduwstroomnetwerk ontstaan. Overal in India hebben ziekenhuizen, fabrieken en zelfs postkantoren dieselgeneratoren. Wie het zich kan veroorloven, heeft thuis een speciale batterij die inschakelt als de stroom uitvalt. De meeste batterijen zijn na drie uur leeg.

De megastoringen tonen volgens deskundigen de structurele problemen rond de stroomvoorziening. „Zelfs als er genoeg elektriciteit beschikbaar was, lukt het ons niet die bij de consument te krijgen. We hebben daarvoor niet de infrastructuur”, zei Ramesh Narayanan, baas van de private stroomleverancier BSES Yamuna, in The Economic Times. De groeiende industrie en de aanschaf van energieslurpende apparatuur door de uitdijende middenklasse, waaronder ruim 3 miljoen airconditioners per jaar, zorgen voor een haast permanente overbelasting.

De stroomtekorten vormen inmiddels ook een bedreiging voor de economische groei. Het inschakelen van dieselgeneratoren kost de industrie drie keer zoveel als gewone elektriciteit, wat haar concurrentiepositie (en die van andere bedrijven) aantast. Voor 2012 heeft het IMF de groei naar beneden bijgesteld van 6,9 procent naar 6,1 procent.

Als onderdeel van een al geruime tijd eerder voorbereide ministeriële herschikking, kreeg de Indiase minister van Stroom Sushil Kumar Shinde gisteren het ministerie van Binnenlandse Zaken toegewezen. Indiase media reageerden verontwaardig op deze politieke promotie. Niet alleen hoeft Shinde nu geen verantwoording af te leggen over de deplorabele staat van het stroomnetwerk, bovendien wordt het zo belangrijke Stroomministerie als ‘extraatje’ toebedeeld aan de huidige minister voor Bedrijfsleven. Velen vrezen dat daardoor opnieuw broodnodige hervormingen en investeringen in de elektriciteitssector zullen uitblijven.