Mitt Romney verpest zijn eigen fotomomenten

Mitt Romney wilde zich presenteren als wereldleider met zijn reis naar Londen, Israël en Polen. Het werd een fiasco. De rivaal van Obama wordt zenuwachtig in onverwachte situaties.

U.S. Republican Presidential candidate Mitt Romney and his wife Ann visit the Warsaw Uprising Memorial in Warsaw, July 31, 2012. REUTERS/Jason Reed (POLAND - Tags: POLITICS) REUTERS

Zo had het moeten gaan: Mitt Romney zou in Londen meepraten over het leiderschap dat vereist is om Olympische Spelen te organiseren. In Israël zou hij zijn conservatieve en pro-Israël-gezicht laten zien, en in Polen zou hij de sympathie van van oorsprong Poolse kiezers in swing states als Michigan en Pennsylvania winnen. Romney zou zich, boven alles, als toekomstig staatsman laten zien.

Drie moeizame bezoeken met incidenten, versprekingen en relletjes verder is het de vraag waarom Romney zich eigenlijk aan de reis heeft gewaagd. Hij kreeg de aandacht die hij wilde. Maar niet op de manier die Romney zich had voorgesteld. Het werd een toernee die eerst de Britten beledigde, toen controverse veroorzaakte in Israël en de Palestijnse gebieden, om te eindigen in een scheldpartij van Romney’s woordvoerder tegen de Amerikaanse pers in Polen.

Een reis tijdens de campagne kan voor een kandidaat zonder buitenlandse ervaring van groot belang zijn. Barack Obama ging vier jaar geleden ook als presidentskandidaat naar Europa en Israël. Met name zijn toespraak voor een enorme menigte in Berlijn gaf hem een element dat hij nog miste: de statuur van toekomstig wereldleider. Omdat Obama op buitenlands gebied nu het voordeel van ervaring heeft boven Romney, was het ook voor de Republikeinse presidentskandidaat belangrijk om zich te profileren op het wereldtoneel.

In Groot-Brittannië had het bijna niet mis kunnen gaan, en toch gebeurde het. Romney bezocht Londen aan de vooravond van de Olympische Spelen, wat hem de gelegenheid gaf te praten over zijn ervaring als organisator van de Winterspelen in Salt Lake City. Romney zei in een interview dat hij dacht dat Londen nog niet klaar was voor de Spelen, wat hem op openlijke spot van premier David Cameron en burgemeester Boris Johnson kwam te staan. Cameron zei dat het organiseren van Spelen in een drukke stad als Londen moeilijker is dan „in the middle of nowhere”, waarmee hij Salt Lake City bedoelde. Johnson maakte „een jongen die Mitt Romney heet” minutenlang belachelijk voor een grote menigte.

In Israël werd de aandacht vooral gegrepen door een opmerking die hij maakte tijdens een diner voor donateurs. Hij merkte op dat het binnenlands product in Israël veel hoger ligt dan in de Palestijnse Autoriteit, en zei: „Cultuur maakt het verschil.” De Palestijnen noemen de uitspraak racistisch.

Gisteren ging een ogenschijnlijk rustig bezoek aan Polen de mist in toen Romney een bezoek bracht aan het Graf voor de Onbekende Soldaat in Warschau. Toen Amerikaanse verslaggevers vragen naar hem riepen als ‘Hoe zit het met uw blunders’ en ‘Wat is uw boodschap aan de Palestijnen’, viel Romney’s woordvoerder Rick Gorka uit: „Kiss my ass”, zei hij. „Dit is een heilige plaats voor de Polen. Toon wat respect.”

Een verzachtende omstandigheid is dat Romney ver van veilig terrein afdwaalde. Normaal houdt hij zijn spreekbeurten beperkt tot economische thema’s, over buitenlandse zaken houdt hij zich op de vlakte. Hij was ook nu niet van plan vergaande uitspraken te doen of president Obama te kritiseren, zei hij vooraf. De reis was meer een reeks fotomomenten, Romney naast prominenten als David Cameron, Lech Walesa en Benjamin Netanyahu.

Maar een niet te onderdrukken zwakte van Romney kwam boven: het doen van onhandige uitspraken als hij zich in een onbekende situatie begeeft. Om die reden wordt Romney tijdens de campagne veel uit de wind gehouden. Hij geeft zelden interviews en voert een behoedzame en strak geleide campagne.

Ook zijn campagneteam lijkt niet altijd bestand tegen druk. Tussen dat team en de groep meegereisde verslaggevers was grote spanning ontstaan nadat Romney de hele week maar drie vragen had beantwoord. Wel gaf hij interviews in de Israëlische pers en aan het conservatieve Fox News. Tegen deze zender zei hij gisteren dat de pers een karikatuur van zijn reis heeft gemaakt.

In één opzicht is Romneys reis een succes: in Jeruzalem werd veel geld opgehaald voor de campagne, onder meer door de inspanningen van zijn belangrijkste donateur, conservatieve casinomagnaat Sheldon Adelson.

De joodse stem, belangrijk in bijvoorbeeld Florida, heeft Romney niet voor zich gewonnen: die blijft ook na deze week in Democratische handen. Kiezers in de Verenigde Staten kregen alleen de relletjes mee, en misten de presidentieel ogende fotomomenten. Daarbij is er een dure week verloren in campagnetijd, waarin Romney ook in de swing states had kunnen zitten. Als hij dit vooraf had geweten, was hij vermoedelijk nooit aan zijn reis begonnen.